Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020

Z TAMTEJ STRONY

CMENTARZ ŁYCZAKOWSKI
Coroczne kwesty na ratowanie Cmentarza Łyczakowskiego, przeprowadzane w Krakowie w dniu WW Świętych i sąsiadujące z nim dni wolne, przynoszą dobre rezultaty. Przypomnijmy, że kwesty na cmentarzach krakowskich rozpoczęto w 1994 r., prace wszczęto w 1996 roku i trwają one w ciągu każdego sezonu od wiosny do jesieni. Na cmentarzu pracuje grupa Polaków, zorganizowana przez b. proboszcza parafii katedralnej ks. Andrzeja Baczyńskiego. Od dwóch lat, ze względu na wyjazd ks. Andrzeja na paroletnie studia do Rzymu, grupą kieruje p. Andrzej Nuckowski.
W CL 2/97 i 3/98 relacjonowaliśmy wyniki prac do końca roku 1997. Obecnie przedstawiamy efekty dwóch ostatnich lat:
kwiecień-październik 1998, uporządkowane pola z obiektami (grobowcami, nagrobkami):
nr 9 – 237
nr 13 – 340
nr 14 – 145
nr 49 – 61
nr 50 – 84
nr 71 – 124
nr 72 – 27
nr 74 – 7
kwiecień-czerwiec 1999, pola:
nr 7 – 346
nr 8 – 268
nr 12 – 297
lipiec-październik 1999, pola:
nr 15 – 257
nr 16 – 268
nr 17 – 142
nr 18 – 204
nr 20 – 333
Ogólem więc w latach 1998–99 pracowano na 16 polach i uporządkowano w sumie 3140 obiektów (od początku akcji 4552 obiekty). Przypomnijmy, że w ramach akcji karczuje się dzikie drzewka i krzewy, wyrastające z grobowców, zamyka odbite płyty, na nowo ustawia się zrzucone kamienne lub metalowe ozdoby, figury i krzyże, o ile można je znaleźć w pobliżu (czasem przykryte ziemią). W kilku obiektach dokonano częściowej rozbiórki rozpadającej się kamiennej struktury i odbudowano na nowo, zabezpieczając przed dalszym obsuwaniem się (p. zdjęcie u góry).
Trzeba oczywiście zastrzec, że na Łyczakowie nie ma możliwości przeprowadzania kosztownych prac konserwatorskich, jak to czyni się na warszawskich Powązkach oraz na Rakowicach (po parę obiektów na rok). We Lwowie chodzi o zabezpieczanie obiektów przed całkowitą destrukcją oraz – w miarę możliwości – przed zawłaszczaniem przez nowych mieszkańców miasta (za mniej lub bardziej oficjalną zgodą dyrektora cmentarza-muzeum).
Kosztem Oddziału PAN w Krakowie zorganizowano odrestaurowanie nagrobków prof.prof. J. Nusbauma-Hilarowicza, J. Zachariewicza, T. Obmińskiego, W. Zajączkowskiego i W. Wojtaka, a kosztem rodziny – pomnik prezydenta miasta M. Michalskiego.
*  *  *
Dla przypomnienia: dwie ostatnie kwesty, przeprowadzone przez członków Oddziału Krakowskiego TMLiKPW, a w roku 1999, wspomożone przez uczniów i uczennice VII, VIII i XXVII LO, przyniosły następujące wyniki: 1998 (31 X i 1 XI.): 23.747 zł, 1999 (30 i 31 X i 1 XI.): 30.406 zł.
Kwesty przeprowadza się corocznie na 4 cmentarzach krakowskich: komunalnych Rakowickim, Podgórskim, Batowickim oraz parafialnym Salwatorskim. Organizacja kwest opiera się na zezwoleniu, wydanym (na obszar całego kraju) przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, w uzgodnieniu Obywatelskim Komitetem Ratowania Krakowa (który kwestuje na ratowania zabytków na Rakowicach) oraz zgodzie Zarządu Cmentarzy Komunalnych i Proboszcza parafii Najśw. Salwatora.

Wydarzenia

• W sierpniu ‘99 odbyło się poświęcenie odnowionej kaplicy w Jazłowcu, gdzie siostry niepokalanki odzyskały po półwieczu część pokoi w swoim dawnym domu generalnym. Kaplica została ustanowiona sanktuarium bł. Marceliny Darowskiej, której szczątki spoczywają w klasztornych katakumbach.

• W ostatniej dekadzie października ‘99 odbyło się we Lwowie spotkanie prezesów organizacji członkowskich Europejskiej Rady Wspólnot Polonijnych, którego organizatorem – obok wymienionej Rady – była Federacja Organizacji Polskich nU.
Przybyło kilkadziesiąt osób z 10 krajów. Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” reprezentował dr Józef Wróbel z Krakowa. Obrady odbywały się w dwóch sąsiadujących ze sobą dawnych pałacach przy ul. Kopernika: Bielskich i Sapiehów, a tematami obrad były: drogi rozwiązywania trudności polskich mniejszości i sposoby współpracy z podmiotami rządowymi w krajach zamieszkania oraz nawiązanie partnerskiej współpracy między Polakami z różnych krajów.
W imieniu gospodarzy referat wygłosiła prezeska FOPnU, p. Emilia Chmielowa. Główną uwagę poświęciła polskiemu szkolnictwu w państwie ukraińskim (strona ukraińska nie zapewnia mniejszości polskiej chociażby podobnych warunków w oświacie, jakie od wielu lat państwo polskie stwarza społeczności ukraińskiej zamieszkującej w Polsce), warunkom bytu mniejszości polskiej w sytuacji politycznej państwa ukraińskiego, podwójnemu obywatelstwu Polaków w państwie Ukraina itd.
Była też uroczysta msza św. w Katedrze, spektakl w Operze, zwiedzanie Lwowa.

• Trwa odnawianie katedry lwowskiej obrz. łac. W latach 80. i 90. dokonano restauracji wnętrza i XVIII-wiecznej polichromii St. Stroińskiego w trzech nawach. Obecnie przystępuje się do odnowienia prezbiterium. Przewidziane są: restauracja polichromii i budowa nowego ołtarza soborowego (stojącego na środku, przed zabytkowym ołtarzem głównym). Roboty te muszą być poprzedzone remontem dachu nad prezbiterium, a także nad otaczającymi je niskimi dobudówkami (zakrystią, skarbcem itd.).
W kaplicy MB Nieustającej Pomocy (z prawej nawy, najbliższa prezbiterium), na ścianie naprzeciw pomnika abpa J. Bilczewskiego – przewiduje się umieszczenie epitafiów jego następców: arcybiskupów B. Twardowskiego i E. Baziaka, biskupów („lubaczowskich”) J. Nowickiego i M. Rechowicza oraz biskupa R. Kiernickiego.

• Pocieszające wiadomości na temat Cmentarza Orląt: podobno ruszy z miejsca dalsza odbudowa katakumb, zablokowana przez osławionego Hawryszkiewicza, gdy przed niemal rokiem przywieziono do Lwowa odtworzone płaskorzeźby aniołów i elementy gzymsów z główkami aniołów, by nimi zastąpić zniszczone w czasach sowieckich. Jest to chyba wynik interwencji władz kijowskich po rozpoczęciu nowej kadencji prezydenta Kuczmy.

• W tym roku ma też wreszcie ruszyć budowa szkoły w Strzelczyskach k. Mościsk. Natomiast budowa szkoły w samych Mościskach jest nadal blokowana przez lokalne władze ukraińskie.

• Ministrem kultury państwa Ukraina został Bohdan Stupka, aktor (którego może niektórzy Czytelnicy pamiętają w roli Bohdana Chmielnickiego w filmie Ogniem i mieczem). W rozmowie z red. Mariuszem Cieślikiem, zamieszczonej w „Gazecie Wyborczej”, gdy mowa o mówiącym po ukraińsku zachodzie [państwa] i rosyjskojęzycznym wschodzie, Stupka zauważa: Nawet we Lwowie po ukraińsku mówi co najwyżej jedna trzecia mieszkańców [reszta po rosyjsku – przyp.red.]. [...] Jeżeli będziemy dłużej tolerować taką sytuację, staniemy się kolonią. [...] Co najmniej 60 procent znanych wykonawców muzyki rozrywkowej jest rosyjskojęzycznych. [...]

Stefan Sochaniewicz