Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

Barbara Czałczyńska, FELIETON O DWORACH

Kiedy oglądam za granicą wspaniale zachowane zabytkowe zespoły pałacowe i dworskie, ściska mi się serce: myśmy przecież w Polsce też to mieli... Z lat dziecinnych wyniosłam wspomnienie odwiedzin u mieszkających na wsi krewnych. Jakże tu nie zapamiętać gościnnych gospodarzy, cieszących się z przybycia gości. Dworki – raz mniej, raz bardziej zasobne, obrośnięte dzikim winem, podparte kolumienkami, z gankiem, na którym podawano w letnie dni podwieczorek. Wnętrze pełne rodzinnych pamiątek. Mieniące się srebrem i purpurą słuckie pasy, które czasami pociągałam mocno – myśląc, że na ich początku wiszą jak w kościele dzwonki. Strychy pełne kufrów, w których znajdowały się dziwne przedmioty z dalekiej przeszłości. I rozłożyste drzewa w otaczających domy parkach i ogrodach.
Kiedy po latach można już było przekroczyć granicę i udać się w znajome niegdyś okolice, trzeba było zgadywać, w którym miejscu stał kiedyś dom. Świadczyły o tym jakieś pozostałe przypadkowo kępy drzew albo resztki fundamentów, wystające spod trawy i zielska. A najczęściej nie było niczego. Zupełnie jakby okolicę nawiedził demon zniszczenia. Kraj wspominany jako ziemie obfitości, nagle został zamieniony w straszliwe pustkowie.
Demon ten zagarnął po wojnie cały nasz kraj, w którym to, co zdołało przetrwać wojnę i dwie okupacje, zniszczono. Zarządzono coś, co w PRL i za wschodnim kordonem nazwano reformą rolną, a było wymierzone przeciw tradycji polskiej. Tradycji, która przetrwała przez wszystkie zabory. Zlikwidowano swoistego rodzaju minimuzea, w których bez dotacji państwowych pielęgnowano narodowe pamiątki i dzieła polskich rzemieślników.
Nic i nikt już chyba nie zdoła przywrócić do życia tego, co zostało zrujnowane. Starajmy się więc przekazać przynajmniej to, co pozostało w naszych wspomnieniach.
Herb Jelita hr. Bielskich