Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

W KRAKOWIE I DALEJ

Notatki
• W styczniu 1995 odbyło się spotkanie „Wspólnoty Polskiej”, Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej i Związku Harcerstwa Polskiego, poświęcone omówieniu współpracy i form działania wśród Polaków poza granicami RP. Zgodzono się co do potrzeby stworzenia wspólnego, koordynującego prace harcerskie na Wschodzie zespołu, do którego wchodziłyby organizacje harcerskie oraz przedstawiciele urzędów państwowych (URM, MEN) i „Wspólnoty Polskiej”.

• 10 czerwca 1995 odsłonięto w Lublinie pomnik „Symbol Lwowa”, ustawiony w reprezentacyjnym punkcie tego miasta, na wzgórzu pod zamkiem. Wykonana z piaskowca szydłowieckiego rzeźba dłuta Witolda Marcewicza przedstawia lwa z tarczą, a na niej herb Miasta Semper Fidelis.

• Władze Nowego Sącza podpisały z obecnymi władzami Stryja umowę o „ustaleniu braterskich i przyjaznych stosunków” między tymi oboma miastami. Stosunki mają polegać na bliskich kontaktach pomiędzy przedsiębiorstwami i organizacjami handlowymi, na tworzeniu wspólnych przedsiębiorstw, biznes-klubów, wymiany specjalistów itp., a także na współpracy kulturalnej (w tym sportowej). Ważną rolę w stosunkach Nowy Sącz–Stryj przypisano podobno stryjskim Polakom, których liczy się tam na 500 rodzin. W rozmowach brał udział dr Jerzy Masior, prezes Nowosądeckiego Oddziału Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich (patrz jego artykuł i wiersze w CL nr 3–4 z ub. roku). O Stryju piszemy także w dziale „Wiadomości z tamtej strony”.

• W grudniu ’95 odbył się w Krakowie koncert jubileuszowy małżeństwa Kurylewiczów. Andrzej Kurylewicz to przed laty znany jazzman, dziś znakomity kompozytor muzyki poważnej. Jego żona to Wanda Warska, wyrafinowana piosenkarka, prowadzi własną „Piwnicę artystyczną” przy Rynku Starego Miasta w Warszawie. Ta lwowsko-poznańsko-krakowsko-warszawska para (Andrzej – lwowianin, Wanda – poznanianka, w Krakowie rozpoczynali swoje kariery, w Warszawie mieszkają i pracują) poznała się w r. 1954 w krakowskiej „Piwnicy pod Baranami”. Nazwisko Andrzeja Kurylewicza padło już dwukrotnie w naszym piśmie – proszę odszukać!

• Z końcem ub. roku przebywał w Polsce (po raz pierwszy od wyjazdu z kraju w r. 1947) pisarz amerykański, pochodzący z Polski, Louis Begley. Jego prawdziwe nazwisko brzmiało Ludwik Begleiter, urodził się w Stryju jako syn tamtejszego lekarza. W czasie wojny jako Żyd, ukrywał się z matką m.in. we Lwowie i na wsi. Po wojnie osiadł w USA, ukończył Uniwersytet Harwardzki. Zadebiutował późno, bo w 1991 r. „Wojennymi kłamstwami” o przeżyciach w Polsce. Napisał jeszcze kilka innych książek.

• Z końcem listopada 1995 zmarł w Krakowie profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Mieczysław Klimaszewski, znakomity geograf, uczeń m.in. prof. Eugeniusza Romera na Uniwersytecie Lwowskim. Urodził się w r. 1908 w Stanisławowie. W Krakowie przez 30 lat był kierownikiem Instytutu Geografii UJ i rektorem tej uczelni. Specjalnością Klimaszewskiego była geomorfologia – nauka o rzeźbie powierzchni Ziemi. Jego koncepcja mapy geomorfologicznej i hydrograficznej została przyjęta jako obowiązująca przez Międzynarodową Unię Geograficzną.

• W styczniu 1996 roku zmarł w Paryżu Roman Cieślewicz, wybitny grafik, współtwórca „polskiej szkoły plakatu”. Urodzony we Lwowie w r. 1930, ukończył krakowską ASP. Pamiętamy z przełomu lat 1950/60. miesięcznik „Ty i ja”, zwracający uwagę swoją oryginalną formą graficzną, odbiegającą od obowiązujących wtedy schematów – to Cieślewicz był jego redaktorem graficznym. Wyjechał do Francji i tam był dyrektorem artystycznym znanego na całym świecie tygodnika „Elle”, projektował plakaty i katalogi dla Centre Pompidou. Został profesorem Ecole Supérieure d’Art Graphique.
Jego twórczość – malarstwo, plakaty, ilustracje książkowe – była komunikatywna, nosiła jednak wybitne piętno osobowości autora. Odszedł wielki polski artysta.

• Zamieszkała w Krakowie pani dr Irena Wallischowa otrzymała niedawno z rąk ambasadora Izraela Gershona Zohara Medal Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata za opiekę w czasie okupacji niemieckiej nad dwoma Żydówkami.
Pani Wallischowa, z urodzenia lwowianka, z zawodu romanistka, tłumaczka z języka francuskiego, jest wdową po znanym w Krakowie w latach powojennych adwokacie dr Henryku Wallischu, przedwojennym prokuratorze we Lwowie i Samborze, który z tej racji musiał w 1939 roku uciekać spod sowieckiej okupacji Lwowa (gdzie został aresztowany, ale przez zbieg okoliczności zwolniony) do okupowanego przez Niemców Krakowa. I tu już pozostali.
Warto przypomnieć, że dr Wallisch był autorem dramatycznego apelu do rządów i narodów świata, jaki wobec zbliżania się do Lwowa armii sowieckiego agresora, został nadany w języku francuskim przez lwowskie radio. Było to około 20 września 1939 roku, w nocy. Zaczynał się od słów: „Ici clame Lwów”. Wkrótce po nadaniu apelu zgłosił się do pp. Wallischów przebywający w tym momencie we Lwowie gen. Marian Kukiel, z prośbą o przekazanie mu tekstu, ten jednak dla bezpieczeństwa został zniszczony. Nazajutrz do Lwowa wkroczyła Krasna Armia.

• Po raz 22-gi odbył się w styczniu Ogólnopolski Turniej Tańca Towarzyskiego o Puchar Prof. Mariana Wieczystego. W tym roku była to okazja szczególna: 10-lecie śmierci profesora Wieczystego, twórcy zawodowego i amatorskiego ruchu tańca towarzyskiego w Polsce.
Marian Wieczysty i jego żona Cecylia (także już nie żyjąca) byli lwowianami, prowadzili szkołę tańca we Lwowie przy ul. Kopernika 15, po wojnie w Krakowie. Wcześniej szkołę tańca prowadził we Lwowie teść Wieczystego, Szpineter.

Barbara Czałczyńska• Współpracowniczka naszego pisma, pisarka, pani Barbara Czałczyńska (patrz nota biograficzna CL nr 1) została prezesem krakowskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. Wcześniej, za prezesury A. Potockiego (niedawno zmarłego – CL nr 3–4) była wiceprezesem. Organizowała transporty darów dla Polaków w Małopolsce Wschodniej. Jej rodzina „po mieczu” wywodzi się z Tyśmienicy k. Stanisławowa.
Z ostatniej chwili: Barbara Czałczyńska została ostatnio (w lutym br.) wybrana przewodniczącą Rady KIK-ów w Polsce (federacja obejmuje ok. 100 klubów).
Serdecznie gratulujemy!

• W Krakowie zmarł wielki malarz Czesław Rzepiński (patrz notatka w nrze 3–4/1995 naszego kwartalnika, s. 38).

• W siedzibie Senatu RP w Warszawie odbyło się w dniu 30 stycznia wspólne posiedzenie senackiej Komisji Spraw Emigracji i Polaków za Granicą i sejmowej Komisji Łączności z Polakami za Granicą, z udziałem działaczy największych organizacji kresowych. Przewodniczyli senator Jan Sęk (PSL) i poseł Leszek Moczulski (KPN). Tematem posiedzenia była współpraca i koordynacja działań w świadczeniu pomocy Polakom na Wschodzie. Z Krakowa zaproszono p. Andrzeja Chlipalskiego.

_____________________


Informacje do tej rubryki czerpiemy głównie z prasy krajowej, w tym przede wszystkim z następujących dzienników i tygodników:
Czas Krakowski
Gazeta Wyborcza, Warszawa i Kraków
Słowo – Dziennik Katolicki, Warszawa
Polityka, Warszawa
Rzeczpospolita, Warszawa
a także Biuletyn Informacyjny Zarządu Głównego Tow. Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich, Wrocław.