Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020

NOWE KSIĄŻKI

Srebrna wizytówka
Red. Adam ŻarnowskiPan Redaktor Adam Żarnowski, dziennikarz krakowski, wydał 25. tomik z serii „Wizytówki miast kresowych”. Publikuje je od 1992 roku, a więc piąty rok, stąd prosty rachunek, że co roku ukazuje się 5–6 zeszytów. Zapowiedzianych jest prawie 20 dalszych, ale jeśli znamy Pana Adama, to jesteśmy pewni, że na tym się nie skończy. Pamiętamy przecież, że przez kilka lat pisał na łamach „Echa Krakowa” cotygodniowe „Kresy Wschodnie II Rzeczypospolitej”, a w sumie zebrało się ich 132, i to one właśnie stały się fundamentem dzisiejszych tomików.
Każdy tytuł prezentuje kolejno historię miejscowości, jej specyfikę, opis zabytków i osobliwości, także okolicznych. Zawsze jest rozdział zatytułowany „Tu był ich dom”, który przedstawia wybitnych Polaków, stamtąd się wywodzących. Wreszcie liczne zdjęcia, niezbędne w takim wydawnictwie, szkoda jednak, że czasem słabo czytelne. Zdajemy sobie sprawę, że przejście na doskonalszą technologię reprodukcji podniosłoby koszty wydania, a przecież Autor działa bez żadnych dotacji. Więc – żal, bo byłoby jeszcze lepiej.
Dla tych, którzy się jeszcze nie zetknęli z tomikami red. Żarnowskiego (chyba takich mało, bo zapotrzebowanie na nie w całym kraju jest ogromne), albo widzieli tylko niektóre, wypada wymienić już wydane. Były więc miasta powiatowe: Borszczów, Brzeżany, Brody, Buczacz, Czortków, Dolina, Drohobycz, Kosów, Sambor, Stryj, Trembowla, Turka, Zbaraż i Żółkiew. Były uzdrowiska i stacje klimatyczne: Jaremcze, Morszyn, Kuty, Truskawiec i Worochta. Były dwie siedziby sławnych szkół: Chyrów i Jazłowiec, miejscowości znane ze wspaniałych zabytków: Podkamień i Podhorce, stolica zagłębia naftowego Borysław, a w końcu sympatyczne Monasterzyska. Wśród zapowiedzianych: pozostałe, bardziej i mniej sławne miejscowości Małopolski Wschodniej i – kolejny region kresowy: Wołyń.

Po srebrnym jubileuszu czekamy na złoty, Panie Adamie!

Tadeusz Czerny


• W Bielsku-Białej ukazuje się corocznie „Kalendarz Beskidzki”, regionalny almanach kulturalny tej Ziemi. Jego wydawcą jest Towarzystwo Miłośników Ziemi Bielsko-Bialskiej.
W zeszłorocznym (1995), już 37. roczniku znajdujemy sporo leopolitanów, dotyczących w większości ludzi. I tak G. Studnicki pisze o duszpasterzach, wywodzących się z Wilamowic k. Kęt. Wśród wielu nazwisk na czoło wybija się najsławniejszy z nich , Sługa Boży Józef Bilczewski, arcybiskup lwowski (patrz także CL, nr 1/1995).
T. Kopoczka przypomina postać pioniera skautingu na Śląsku Cieszyńskim: Feliksa Tadeusza Hajduka, urodzonego w Rudkach (1885–1924). Był on nauczycielem gimnazjum w Cieszynie, wiceburmistrzem tego miasta. Podczas I wojny był jednym z czołowych organizatorów Legionu Śląskiego, w którym walczył na froncie wschodnim. Jego imieniem nazwano park i ulicę w Cieszynie.
D. Czauderna omawia sylwetkę „polskiego Edisona”, Karola Józefa Pollaka, urodzonego w Sanoku (1859–1928), wykształconego na Politechnice Lwowskiej, autora wielu wynalazków (m.in. instalacji telefonicznej zastosowanej w 1882 r. we Lwowie). Był dyrektorem fabryki w Berlinie, dyrektorem przedsiębiorstwa tramwajowego w Paryżu, profesorem elektrotechniki na Politechnice Lwowskiej, a w końcu osiadł w Białej.
Wreszcie Adam Skarbiński (n.b. prawnuk prezydenta Lwowa Michała Michalskiego) przedstawia 60-letnią historię lotnictwa na Podbeskidziu. Przypomina na wstępie, że pierwszy w Polsce lot szybowcowy wykonał na wiosnę 1928 r. „ojciec polskiego szybownictwa” Szczepan Grzeszczyk na wzgórzach Łysej Góry k. Złoczowa, że pierwsze z prawdziwego zdarzenia szybowisko polskie wyznaczył inż. Wacław Czerwiński, konstruktor szybowców we Lwowie – w Bezmiechowej k. Sanoka (zwanej później „Akademią Szybowcową”), zaś pierwsze szybowisko na Śląsku – na górze Chełm k. Goleszowa, wytypował inż. Tadeusz Chlipalski ze Lwowa.