Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020

Zbysław Popławski, DZIEDZICTWO POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

Gdy w 1945 roku kadra naukowa Politechniki Lwowskiej, po dokonanej ekspatriacji, znalazła się w PRL i podjęła działalność na krajowych uczelniach, zaraz wyłoniło się pytanie – które uczelnie i które miasta mają moralne prawo do dziedziczenia tradycji tej znakomitej i zasłużonej uczelni.
Tematowi temu było poświęconych wiele publikacji, które dawały kolejne przybliżenia odpowiedzi na to pytanie. Wątpliwości zostały ostatecznie wyjaśnione w wyniku konferencji naukowej pod hasłem „Politechnika Lwowska – Macierz Polskich Politechnik”, odbytej we Wrocławiu w dniach 25 i 26 września 1995 roku, zorganizowanej przez Wrocławskie Towarzystwo Naukowe pod przewodnictwem prof. Ryszarda Sroczyńskiego. Ponieważ referaty wygłoszone na tej konferencji zostały ogłoszone drukiem, przeto mamy podstawy i materiały do formułowania dalszych wniosków. Szczegółowe opracowanie tego zagadnienia – dziedzictwa Politechniki Lwowskiej z wyszczególnieniem wszystkich nazwisk – stanowi III część publikacji. [...] Z wymienionego opracowania podamy tutaj jedynie skrócone wyniki.
Na ogólną liczbę 469 osób z czynnej we Lwowie kadry naukowej Politechniki Lwowskiej pozostało we Lwowie – kontynuując swą dalszą działalność – 22 osoby na nadal działającej we Lwowie uczelni. Natomiast 427 osób ekspatriowanych ze Lwowa do PRL podjęło działalność na 29 krajowych różnych uczelniach, które tutaj częściowo wymienimy, ograniczając się do znaczniejszych zgrupowań, na:
Politechnice Śląskiej 96 osób
(w tym 12 profesorów)
Politechnice Wrocławskiej 58 (8)
Politechnice Krakowskiej 44 (8)
Politechnice Gdańskiej 34 (8)
AGH w Krakowie 27 (8)
Politechnice Warszawskiej 24 (5)
Na innych uczelniach w PRL łącznie 82 (w tym 9 profesorów).
Pozorna niezgodność dla kontrolującego te wyliczenia pochodzi stąd, że niektórzy profesorowie działali równocześnie na dwu, a nawet na trzech uczelniach.
W wyniku tych ustaleń można ostatecznie przyjąć, że następujące uczelnie mają moralne prawo do dziedziczenia tradycji byłej Politechniki Lwowskiej: Politechnika Śląska, Politechnika Wrocławska, Politechnika Krakowska, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Politechnika Gdańska, Politechnika Warszawska i Lwowski Instytut Politechniczny we Lwowie.
Znacznie mniejsza ilość osób (w sumie) podjęła działalność na innych uczelniach w PRL, co tutaj pomijamy, odsyłając zainteresowanych do publikacji wyżej wymienionej. Dla ścisłości zagadnienia należy jeszcze dodać, że 20 osób działało na zagranicznych wyższych uczelniach, jednak ich działalność była rozproszona i nie przynosiła krajowi korzyści.
Wskutek działalności okupantów straciło życie z ręki okupanta hitlerowskiego 19 osób, z ręki okupanta sowieckiego 41 osób, łącznie 60. Najbardziej haniebnym czynem, godnym kwali­fikacji jako zbrodnia Kaina, było zamordowanie S. Soleckiego 21 IV 1945 r. pod Krosnem przez milicjantów w celu umocnienia władzy ludowej.
 


Literatura przedmiotu
1 Broś Bolesław: Udział uczonych i wychowanków Politechniki Lwowskiej w powołaniu i ukształtowaniu Akademii Rolniczej we Wrocławiu [w:] Konferencja Naukowa Politechnika Lwowska – Macierz Polskich Politechnik w dniach 25 i 26 września 1995 we Wrocławiu.
2 Ciesielski Roman: Pracownicy Politechniki Lwowskiej pracujący po II wojnie światowej w Krakowie [w:] jw.
3 Czapliński Stefan: Politechnika Lwowska, jej spadkobiercy i wychowankowie [w:] jak 1.
4 Fuliński Jacek, Fuliński Wojciech: Dziedzictwo Politechniki Lwowskiej w Politechnice Wrocławskiej, [w:] jak 1.
5 Księga XXV-lecia Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 1970.
6 Kuczewski Zygmunt: Pracownicy Politechniki Lwowskiej, którzy w latach 1945–1949 podjęli pracę w Politechnice Śląskiej, [w:] jak 1.
7 Popławski Zbysław: Dzieje Politechniki Lwowskiej 1844–1945, Ossoli­neum 1992.
8 Popławski Zbysław: Wykaz pracowników naukowych Politechniki Lwowskiej w latach 1844–1945. Monografia nr 175 Politechniki Krakowskiej. Kraków 1994.
9 Popławski Zbysław: Wykaz pracowników naukowych Politechniki Lwowskiej w latach 1844–1945 w dziale rękopisów, Ossolineum, 1993.
10 Popławski Zbysław: Gdzie jest dziedzictwo Politechniki Lwowskiej [w:] jak 1.
11 Popławski Zbysław: Politechnika Lwowska 1844–1945.
12 Siciński Zbigniew: Wkład Politechniki Lwowskiej w polską elektrotech­nikę, Wrocław 1991.
13 Szewalski Robert: Lwowskie środowisko naukowe w latach 1939–1945, PAN Warszawa 1991.
14 Wydawnictwo jubileuszowe 40 lat Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 1986.

ZBYSŁAW POPŁAWSKI (1912–2007) – notka biograficzna w CL 4/07, s. 56.