Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

KULTURA, NAUKA

CRACOVIA SACRA
Krakowska noc – Cracovia Sacra – w piątek 15 sierpnia – w święto Matki Boskiej Wniebowziętej i w rocznicę Cudu Nad Wisłą otworzyła wnętrza kościołów, klasztorów i skarbców, wypełniając je muzyką. Wydarzeniem był koncert w Katedrze Wawelskiej. Piękna muzyka stanowiła tło dla wydarzenia, jakim było wystawienie po raz pierwszy przechowywanego w skarbcu katedralnym cudownego obrazu Matki Boskiej Łaskawej z Katedry Lwowskiej. Ten skromny, niewielki obraz ma bogatą historię. Przedstawił ją proboszcz Katedry Wawelskiej, ks. prałat Zdzisław Sochacki, kanonik Kapituły Metropolitalnej.
Obraz powstał w 1598 roku we Lwowie. Twórcą był Józef Szolc-Wolfowicz, mierniczy, geometra miejski, członek Bractwa Malarzy Katolickich we Lwowie. Okoliczności powstania obrazu wiążą się z tragedią rodzinną. Córka Wolfowicza, Katarzyna, żona rajcy miejskiego Domagalicza, utraciła drugie dziecko – kilkuletnią Kasię. Dziadek swój ból, ale i wiarę, nadzieję i miłość wyraził w obrazie, który namalował temperami na desce sosnowej o wymiarach 61,2 x 44,2 cm.
Przed tym wizerunkiem król Jan Kazimierz składał zdobyczne sztandary, dziękując za zwycięstwo pod Beresteczkiem. Przed tym obrazem 1 kwietnia 1656 roku w otoczeniu senatorów i szlachty złożył Śluby, oddając całą Rzeczpospolitą pod opiekę Matki Boskiej. Przed tym cudownym obrazem złożył berło i koronę, uznając Maryję za Królową Polski. Obraz słynący cudami był umieszczony w ołtarzu głównym Katedry Lwowskiej.
W 1946 roku obraz został wywieziony w obecne granice Polski. Był przechowywany w Częstochowie, później u Sióstr Józefitek w Tarnowie, wreszcie znalazł się w Krakowie, w skarbcu katedralnym, co uniemożliwiało oddawanie kultu Maryi w cudownym wizerunku.
Na prośbę środowisk związanych ze Lwowem obraz będzie wystawiany w umówione dni i odprawiana będzie przed nim msza św.
Nastrój modlitewny wieczoru Cracovia Sacra stworzył jak zwykle – wspaniały występ chóru „Organum” i Kwartetu Instrumentów Dętych, kierowanych przez dyrygenta Bogusława Grzybka. Na organach koncertował Witold Zalewski, wykonując dzieła Cesara Francka i J.S. Bacha. Koncert rozpoczął się odśpiewaniem przez chór chorału Bogurodzica i pieśni Śliczna Gwiazdo Miasta Lwowa. Wysłuchaliśmy też 12 pieśni do Matki Boskiej Kalwaryjskiej w opracowaniu J. Targosza. Koncert zakończył utwór lwowskiego kompozytora Mieczysława Sołtysa pt. Bogarodzica Lwowska.
Z żalem żegnaliśmy Cudowny Obraz z nadzieją, że będziemy mogli modlić się przed nim częściej.
Marta Walczewska

Trochę Lwowa na Płazówce
Na pewno niejeden Czytelnik bywały w Zakopanem i wędrujący po jego okolicach (nie tylko w doliny i na szczyty tatrzańskie) zna Płazówkę, położoną na stoku grzbietu, ciągnącego się od Gubałówki ku zachodowi. Płazówka to formalnie przysiółek Witowa, ale leży odeń dużo wyżej i ma wyjątkowo piękny widok na całe Tatry. Kiedyś zamieszkała tylko przez rody góralskie, dziś odwiedzana jest przez coraz liczniejszych ceprów, skutkiem czego powstaje (niestety!) coraz więcej obszernych domów i pensjonatów.
Na Płazówce jest piękny drewniany kościółek w stylu góralskim, dotąd mało znany. I tu coś dla nas ciekawego: kościół ufundował w 2. połowie XIX w. lwowski ksiądz Jan Stopczyński, ale pochodzący z tych stron. To nie wszystko: projektantem kościółka był Juliusz Bełtowski, artysta rzeźbiarz i profesor Szkoły Przemysłowej we Lwowie, a wykonał go majster ciesielski Józef Nędza-Kubiniec z Kościeliska. Wyposażenie wnętrza i sprzęt do odprawiania mszy św. dostarczone zostały ze Lwowa. Budowa trwała od 1881 r. do 1892, kiedy kościół został uroczyście poświęcony. (AC)

Skorzystaliśmy z artykułu Artura Rottera w „Dzienniku Polskim” 185/2008.

Kronika
• W lipcu na tegorocznym, XXX Festiwalu Muzyki Dawnej w Starym Sączu gościł polski Chór Mieszany „Echo” ze Lwowa, przedstawiając historyczny przekrój muzyki religijnej i świeckiej Lwowa.

• Z satysfakcją notujemy imprezy organizowane przez zaprzyjaźnione Muzeum Niepodległości w Warszawie, dotyczące problematyki Kresów Wschodnich (szeroko rozumianych), których historia i kultura posiadała obustronne związki z I i II Rzecząpospolitą. Przed rokiem miała tam miejsce wystawa poświęcona Brasławszczyźnie*, a ostatnio – we wrześniu ’08 – odbyła się prelekcja dr. Jana Skłodowskiego pt. Żmudź – wspólne dziedzictwo. Temat ten wpisuje się również w nasze oczekiwania w kwestii badań i popularyzowania kolejnych regionów historycznych, których związki z I i II RP nie były obojętne dla naszych dziejów, naszej kultury oraz wywodzących się stamtąd Polaków. A także w kierunku odwrotnym – w tym przypadku dla Żmudzi.
Spodziewamy się, że doczekamy się szerszej publikacji autora, która wzbogaci naszą wiedzę oraz zapoczątkuje dalszą serię badań naukowych nad tym regionem i sąsiednimi.

• We wrześniu odbył się w Krakowie II Konkurs Piosenki Lwowskiej, połączony z konkursem bałaku. W obu konkurencjach zwyciężył Wojciech Habela – dobrze nam znany z licznych występów w Krakowie i innych miastach. Koncert zorganizował zespół „Chawira” wespół z Komitetem Obywatelskim Miasta Krakowa.
Koncert galowy odbył się w niedzielę 21 IX w teatrze „Groteska”, a uświetnił go występ Haliny Kunickiej, urodzonej – jak ujawniła – we Lwowie przed samą II wojną światową.

Na koniec warto przypomnieć, że Wojciech Habela, aktor, jest synem nieżyjącego już muzyka, muzykologa, popularyzatora muzyki – Jerzego Habeli, lwowianina, współautora – wraz
z Zofią Kurzową – księgi o lwowskich piosenkach. Pisaliśmy o nim w CL 2/97.