Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

Z TAMTEJ STRONY

RATOWAĆ  KAMIENIEC PODOLSKI
Z końcem lutego zawalił się w Kamieńcu Podolskim jeden z ważnych i charakterystycznych zabytków – Brama Polska. Kamieniec, Twierdza Rzeczypospolitej, położony w niezwykłym miejscu – w pętli rzeki Smotrycz (kolejnym, poniżej Zbrucza, dopływie Dniestru), przebijającej się wśród pionowych skał – miał dwie bramy w swych fortyfikacjach, Polską i Ruską.
Kamieniec Podolski, gród unikalny w ­skali europejskiej (porównywany z Toledo, położonym na antypodach Europy – w Hiszpanii) jest ostatnio – głównie z inicjatywy polskiej i w dużej mierze polskimi siłami – przywracany do jakiego-takiego stanu, który odpowiadałby wartości tego nieporównywalnego zabytku. Odnowiono kilka obiektów, ale to kropla w morzu potrzeb, wynikłych z braku konserwacji przez ostatnie stulecia, ale jeszcze bardziej przez zniszczenia dokonane w czasie II wojny. Wandalizm bolszewicki oraz problemy – obiektywne i subiektywne – jakie ma nowa władza. Reporter „Kuriera Galicyjskiego” (nr 6/09) pisze, że okres niepodległości państwa ukraińskiego to najgorsze lata dla zabytków na obszarze pozostającym pod jego administracją.
Brama Polska, zbudowana w pierwszej połowie XVI w., miała kilka wież – ta, Nadbramna, była najważniejsza. Po jej zawaleniu pozostały jeszcze trzy mniejsze: Nad Skałą i Nadbrzeżna przy samej bramie oraz Kowalska, po drugiej stronie rzeki. W 1994 r. spaliły się drewniane części wież.
Trzeba jeszcze dodać, że obie bramy kamienieckie miały charakter nie tylko komunikacyjno-obronny, ale także hydrotechniczny. Były one wyposażone w urządzenia, które umożliwiały zamknięcie przy nich zapór, powodujących zalanie przez rzekę kanionu w razie grożącego niebezpieczeństwa w czasie oblężenia miasta. Zapory te w ciągu paruset lat były uruchamiane parokrotnie, ratując miasto przed zdobyciem przez Turków (zapewne wspomaganych przez Kozaków). W XVIII w. zapory zlikwidowała carska Rosja.