Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

W KRAKOWIE I DALEJ

DWUDZIESTOLECIE POD WAWELEM
Oddział Krakowski Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich zawiązał się formalnie w lutym 1989 roku. Pierwszym prezesem został prof. dr Jerzy Kowalczuk, kolejnym był Andrzej Chlipalski, obecnie stanowisko prezesa piastuje Adam Gyurkowich. Oddział realizuje kilka form działalności na rzecz pamięci o polskości oraz na rzecz pomocy Rodakom. Wydaje dwa pisma, jednym z nich jest „Ulica na Bajkach” (wcześniej „Biuletyn Informacyjny TMLiKPW Oddział Kraków”), redagowany przez J. Kowalczuka, drugim kwartalnik „Cracovia–Leopolis” pod redakcją Andrzeja Chlipalskiego. W ramach Biblioteczki CL wydano dotąd 8 książek. Spośród licznych działań Oddziału wybija się opieka nad Cmentarzem Łyczakowskim we Lwowie. Wszystko to sprawia, że OK uważany jest za jeden z najbardziej aktywnych w kraju.
*  *  *

20-lecie Oddziału obchodzono w Krakowie 25 kwietnia ’09, jednak w przeddzień właściwego spotkania jubileuszowego grono działaczy i członków Oddziału złożyło wieńce na krakowskim cmentarzu Rakowickim, pod pomnikami Ofiar Komunizmu i Ofiar Ludobójstwa Polskiej Ludności Kresów Płd.Wsch. oraz na grobach o. gen. Adama Studzińskiego i Wandy Mazanowskiej.
Właściwe spotkanie zaczęło się mszą św. w kościele oo. Bernardynów (pod samym Wawelem). Było to krótko po Wielkiej Nocy, Boży Grób nie był jeszcze rozebrany. Zgromadzonym wiernym patronowała w czasie nabożeństwa wspaniała „Golgota”, przywieziona po wojnie ze Lwowa. Ten obraz stał się na czas mszy niezwykłym łącznikiem z opuszczonym Miastem i Ziemią…
Koncelebrowaną mszę św. prowadził o. Jerzy Bakalarz, dominikanin, który przejął opiekę nad naszym środowiskiem po śmierci Ojca gen. Adama Studzińskiego. Piękne kazanie wygłosił ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, przedstawiając zarys duchowych dziejów naszej Ziemi.
Dalszy ciąg jubileuszowego spotkania potoczył się w klasztornym refektarzu Bernardynów. Na samym wejściu można było otrzymać pierwszy tegoroczny numer „Cracovia–Leopolis”, do którego dołączono kolorowy folder, zawierający historię Oddziału oraz fotografie zabytków Cmentarza Łyczakowskiego, odnowionych czy wręcz uratowanych dzięki naszym staraniom.
Po zagajeniu przez Prezesa OK i odczytaniu listów gratulacyjnych krótkie wspomnienie wygłosił pierwszy, a zarazem Honorowy Prezes Oddziału prof. J. Kowalczuk. Po nim wystąpili o. J. Bakalarz, prezes ZG TMLiKPW dr A. Kamiński, dyrektor I Gimnazjum w Krakowie mgr M. Graniczka.
Kolejnym punktem programu była „sesja naukowa” – seria referatów, których „kresowa” tematyka została ułożona chronologicznie. Rozpoczął temat z przeszłości: dr K. Grodziskiej (Kraków) o widokach Lwowa w posiadaniu biblioteki PAN i PAU w Krakowie. Kolejny referat to styk przeszłości z teraźniejszością, przygotowany przez p. kustosz H. Wiórkiewicz z Muzeum Niepodległości w Warszawie na temat „Kolekcji Leopolis”, powstałej i stale rozwijanej w tym muzeum. Trzeci, wygłoszony przez dr K. Gąsowską z Rady Krajowej „Wspólnoty Polskiej” (Kraków–Warszawa) dotyczył aktualnej sytuacji Polaków w państwie ukraińskim. Wreszcie czwarty to również teraźniejszość, jednak z perspektywą ku przyszłości: przybyła ze Lwowa red. T. Dutkiewicz opowiadała o twórczości literackiej Polaków za jałtańskim kordonem.
Spotkanie zakończono występami artystycznymi aktorów – W. Habeli, J. Wrońskiej i J. Bożyka oraz zespołu „Tyligentne Batiary” (A. Żurawski i A. Jaworski) z Bytomia.
Na uroczystość jubileuszową, poza stuparędziesięcioma krakowskimi członkami i sympatykami naszego Towarzystwa, przyjechało sporo gości z innych miast, głównie ze Śląska, Częstochowy, Tarnowa.
Wszystkim Uczestnikom programu i Gościom serdecznie dziękujemy i zapraszamy na zbliżające się ćwierćwiecze!


Notatki
• W Centrum Współpracy Polska–Wschód odbyła się w kwietniu br. dekoracja medalami „Polonia Mater Nostra Est” – nadawanymi przez Społeczną Fundację Pamięci Narodu Polskiego – dziesięciu osób szczególnie zasłużonych dla Polski*. Wśród udekorowanych znaleźliśmy kilka osób nam znanych: pośmiertnie Wiktor Poliszczuk (wspomnienie o nim zamieszczamy w tym numerze); Alfred Janicki z TMLiKPW, Węgliniec, założyciel m.in. Muzeum Kresów w wagonach kolejowych; Witold Listowski z TMLiKPW, Kędzierzyn-Koźle, organizator konkursów i konferencji historycznych; Grażyna Orłowska, redaktorka TVP-3, Wrocław, promująca historię Kresów, inicjatorka akcji pomocowych; Danuta Skalska z TMLiKPW, Bytom, działaczka i twórczyni Kabaretu „Pacałycha”; Zbigniew Umański z TMLiKPW, Wrocław, redaktor w piśmie „Semper Fidelis”.
Ponadto medale otrzymało kilku działaczy z innych organizacji kresowych.

*    Wymienione instytucje i nadawany przez nie medal są nam dotąd nieznane. Omawianą dekorację określono jako kolejną. Od kiedy i w jakim mieście? Informację zaczerpnęliśmy z „Naszej Polski” 17/09.

Z kroniki żałobnej
• Dowiedzieliśmy się z wielkim żalem o śmierci we Wrocławiu w 2007 r. naszego Czytelnika i Autora dra Zbigniewa Kubasa. Był znakomitym lekarzem, który przez lata kierował szpitalem w Brzozowie (obecnie wojew. podkarpackie), rozbudował go i nastawiał na lecznictwo onkologiczne. Szerzej pisaliśmy o Nim w CL 2/05, a w CL 4/07 opowiadał nam o wsi Wołowe k. Bóbrki, o całej okolicy i tamtejszych ludziach.
Zbigniew Kubas urodził się w 1929 r. w podlwowskiej Bóbrce, pod koniec życia osiadł we Wrocławiu i tam zmarł. Cześć Jego pamięci.

• W marcu zmarła córka Kazimierza Sichulskiego, Kamilla Sichulska-Schmidt, wdowa po ułanie jazłowieckim, Włodzimierzu Schmidcie. Pogrzeb odbył się we Wrocławiu. Miała lat 88. O malarzu Sichulskim i jego rodzinie pisaliśmy w poprzednim i niniejszym numerze CL.    

• W Krakowie zmarł znakomity fotografik Zbigniew Łagocki, urodzony w 1927 r. we Lwowie. Z zawodu architekt, absolwent Politechniki Krakowskiej, wykładowca w krakowskiej ASP, popularyzator polskiej fotografii na świecie.