Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

ODESZLI

Zadajemy sobie pytanie, dlaczego spotkała nas ta kolejna tragedia? W jednej chwili zginęła ważna część elity Narodu, jego kwiat, poczynając od Prezydenta Państwa i ostatniego Prezydenta na uchodźstwie, poprzez niemal kompletne czołówki obu opozycyjnych partii politycznych, wybitnych działaczy państwowych i społecznych, głównych dowódców armii, wysokich duchownych, wielu ludzi kultury, aż po członków rodzin ofiar zbrodni stalinowskiej sprzed 70 lat. Wszyscy, którym teraz przyszło tak nagle oddać swoje życie, udawali się do Katynia, by – w sposób szczególny, w miejscu sowieckiego ludobójstwa, a zarazem miejscu symbolicznym – stanąć nad szczątkami ofiar i odmówić za nich modlitwę.
To, co się stało w Smoleńsku w sobotę 10 kwietnia 2010 roku, wiemy i zapamiętamy. Zapamiętamy, bo to sprawa naszego sumienia i obowiązku wobec ofiar smoleńskiej katastrofy. Ale zapamiętamy także dlatego, by istota tego tragicznego wydarzenia nie została zbagatelizowana i zmarnowana, a przeciwnie, by przyczyniła się do zachowania ładu w naszej Ojczyźnie. Tego ładu, o który walczyli ci, którzy w Katyniu nie przeżyli ani przed 70 laty, ani teraz.

*  *  *
Andrzej Przewoźnik 1963 Palmiry – 2010 SmoleńskWśród 96 ofiar katastrofy znalazły się osoby, z którymi mieliśmy szczególne kontakty. Są to przede wszystkim ci, którzy znając nasze pismo, zgodzili się na rozmowy o sprawach ważnych dla nich i dla nas, dla naszego środowiska: Andrzej Przewoźnik i Janusz Kurtyka. Obaj byli z urodzenia krakowianami, z wykształcenia historykami, ludźmi wysokiej kultury i chwalebnych osiągnięć. Obaj, zawodowo i emocjonalnie, byli zainteresowani najszerszą problematyką polskich Ziem Wschodnich.
Ich odejście stwarza pustkę trudną do wypełnienia.
 
Andrzej Przewoźnik 1963 Palmiry – 2010 SmoleńskOd 1992 r. sekretarz generalny Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, a więc instytucji, dla której nasze Ziemie Wschodnie musiały należeć do najważniejszych obszarów badań troski o zachowanie i popularyzację. Do Jego zadań należało m.in. prowadzenie niełatwych pertraktacji ze stroną rosyjską i ukraińską. Z tych zadań wywiązywał się w sposób niezwykle rzetelny, godny i twórczy. Wśród wielu najważniejszych prac, które ROPWiM pod Jego kierownictwem zrealizowała, były przede wszystkim miejsca kaźni w Katyniu, Miednoje, Charkowie i innych miejscach ludobójstwa sowieckiego, miejsca ludobójstwa ukraińskiego na Wołyniu, w Tarnopolskiem, w Czarnym Lesie koło Stanisławowa i liczne inne, gdzie ginęli Polacy – w całej Europie, części Azji, Afryki. I najbliższa lwowskiemu sercu odbudowa Cmentarza Orląt. Pełnił odpowiedzialne stanowiska i funkcje w wielu instytucjach, komisjach i organizacjach społecznych i kombatanckich.
Rozmowa z A. Przewoźnikiem znalazła się w CL 5/1998.
 
 
 
Janusz Kurtyka 1960 Kraków – 2010 SmoleńskOd r. 2000 dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie; instytucję tę organizował od podstaw, tworząc najprężniej działający w Polsce oddział IPN. W r. 2005 został prezesem całego IPN, w Warszawie. Do jego głównych kierunków badań należały historia ruchu oporu Polaków wobec komunizmu oraz śledztwo w sprawie zbrodni katyńskiej, a także badania deportacji Polaków z obszaru Małopolski Wschodniej. Redagował kilka czasopism historycznych, wydał około 140 własnych publikacji naukowych o tematyce średniowiecznej i współczesnej, w tym kilka książek. W ostatnim okresie prowadzony przez J. Kurtykę Instytut stał się obiektem krytyki ze strony władz, co doprowadziło do niekorzystnych zmian w jego programie.

Rozmowa z J. Kurtyką znalazła się w CL 4/2000.
 
 
Maciej Płażyński 1958 Młynary – 2010 SmoleńskOsobą, z którą ostatnio również nawiązaliśmy kontakt, był Maciej Płażyński, po 1990 r. wojewoda gdański i marszałek Sejmu RP, od 2008 r. prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” (wcześniej, po 1990 r., wojewoda gdański i marszałek Sejmu RP). Jego intencją było m.in. doprowadzenie do powołania „Muzeum Kresów Wschodnich” (a wedle naszych propozycji Instytutu Polskiego Dziedzictwa Historii i Kultury Kresów Wschodnich) i w tym celu zorganizował w lutym br. spotkanie członków organizacji kresowych z całego kraju w Pułtusku. Pod Jego kierownictwem miał być opracowywany program takiej instytucji.

O M. Płażyńskim pisaliśmy w CL 4/08.
 

 
Chylimy czoło przed ofiarami obu tragedii katyńskich. Tej sprzed 70 lat i tej, którą przeżyliśmy w sobotę 10 kwietnia 2010 roku.
 


Z ostatniej chwili
Na opróżnione stanowisko Sekretarza Generalnego Rady Ochrony ­Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie został powołany znany historyk dr Andrzej Kunert.
Bliższe informacje zamieścimy w najbliższych numerach CL.