Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

Tadeusz Krzyżewski, ZIMNA WODA – RUDNO

Zimna Woda, położona w odległości 9 km na południowy-zachód od Lwowa, wzdłuż magistrali kolejowej Lwów–Kraków, jest najpopularniejszym obok Brzuchowic letniskiem podmiejskim Lwowa. Złożona z kompleksu zabudowań typu willowego, rozmieściła się ta wieś w dolinie potoku Zimna Woda, a jej stała ludność, licząca według ostatniego spisu przed wojną (razem z osadami Konopnice i Kaltwasser) – 3566 mieszkańców na obszarze 12,02 km2, ulega w lecie zwiększeniu co najmniej w dwójnasób.
Jako osada znana jest od XV wieku, pierwszym zaś dokumentem odnoszącym się do tej wsi jest akt sprzedaży sołtysostwa Zimna Woda, które w r. 1461 odstąpił dziedzic Jan Gołąbek za 30 grzywien niejakiemu Stanisławowi z Kraśnika. Parafię w Zimnej Wodzie założył w r. 1453 również Jan Gołąbek, sędzia ziemi lwowskiej. Po Gołąbkach dobra te należały do rodziny Szarzyńskich, a w r. 1607 zapisał je Stanisław Stadnicki, kasztelan przemyski, jezuitom lwowskim, których kosztem stanął kościół murowany, konsekrowany pod wezwaniem św. Katarzyny w r. 1625 – budowany równocześnie z lwowskim kościołem Jezuitów, prawdopodobnie również przez tych samych artystów.
Sąsiednia osada Zimna Wódka rozwinęła się już przed wojną do rozmiarów wsi o zaludnieniu obejmującym 1288 głów, zaś granicząca z Zimną Wodą 2 km dalej na północ wieś Rudno, liczyła 2497 ludności, przeważnie ukraińskiej.
Potok Zimna Woda, przepływający przez wieś, tworzy na jej północnej granicy staw, do którego wpada także potok Biłohorski. Nad stawem folwark i młyn, zwany Strychowalcem. W XVIII wieku stał tu klasztor bazyliański. Na mocy testamentu Stadnickiego przeszła ta wieś – podobnie jak Zimna Woda – na własność Jezuitów. Po kasacie tego zakonu przyłączono Rudno w roku 1774 do starostwa lwowskiego, a w r. 1884 sprzedano je wraz z Zimną Wodą Michałowi Czackiemu. Należy również wspomnieć, że tu założono w r. 1884 pierwszy w Galicji zakład kumysowy, który jednak wkrótce upadł.
(1943)