Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

POWSTANIE STYCZNIOWE I LWÓW

Rok 1863. W zaborze rosyjskim wybucha polskie powstanie przeciw carskiej Rosji, nazwane przez potomnych Powstaniem Styczniowym. Lwów i ówczesna Galicja – podobnie jak ziemie zaboru pruskiego – nie były bezpośrednio związane z walkami w Powstaniu, które toczyło się na ziemiach zaboru rosyjskiego od 22 stycznia 1863 r. do – jak się przyjmuje – 5 sierpnia 1864 r.*. Uczestnicy Powstania – ci, których ominęła śmierć w walkach z carskim wojskiem oraz na stokach warszawskiej Cytadeli – zostali w ogromnej części wywiezieni na Sybir, jednak pod koniec lat 60. rozpoczęły się powroty. Część sybiraków nie mogła wracać na tereny zaboru rosyjskiego, osiadali więc w Galicji, w głównej mierze we Lwowie. Tu zostali otoczeni opieką lwowskiego społeczeństwa.

 

Mijały lata. Młodzi ludzie, którzy walczyli w Powstaniu, stawali się powoli starcami. Część z nich doczekała Niepodległości po I wojnie światowej, ale już u schyłku lat dziewięćdziesiątych XIX w. okazało się konieczne stworzenie odpowiednio godnego miejsca pochówku dla Powstańców Styczniowych. Władze miejskie Lwowa wydzieliły wtedy takie miejsce na najwyższej części Cmentarza Łyczakowskiego, nazwane przez lwowian Górką Powstańców. Wejście na tę kwaterę, zawierającą 230 grobów, nagrobków, pomników, zdobi nagrobek jednego z bohaterów, Szymona Wizunasa Szydłowskiego. Omawiana kwatera oczekuje obecnie na odbudowę i konserwację nagrobków, grobów, krzyży.

 

Bitwa

Pokazujemy dwie ilustracje, wiążące Powstanie Styczniowe ze Lwowem. Pierwsza to reprodukcja obrazu „Bitwa” z cyklu „Polonia” Artura Grottgera, lwowianina, najważniejszego twórcy cyklu obrazów dokumentujących dramat Powstania. Druga pokazuje wejście na teren Górki Powstańców, która stała się główną nekropolią powstańczą.

 

Nekropolia

 

 

Na marginesie: warto zwrócić uwagę na niezwykle ciekawy artykuł prof. Andrzeja Nowaka z Krakowa pt. Powstanie Styczniowe. Obrazy polskiej pamięci, zamieszczony w pierwszym numerze nowego tygodnika „Do rzeczy”**.

 

* Jako epilog styczniowego zrywu uważa się powieszenie na stokach Cytadeli w Warszawie Romualda Traugutta i innych członków Rządu Narodowego.
** Nr 1 z 25 I ’13). Tygodnik ten, tak jak i drugi – „W sieci” – zostały założone przez redaktorów i publicystów z dotychczasowego „Uważam Rze”.