Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020

Krzysztof Bulzacki, MOJA DROGA DO TML

Na świętego Antoniego 13 czerwca 1946 roku zostaliśmy wysiedleni ze Lwowa. Wysiedliśmy z transportu w Przeworsku, bo przecież za trzy miesiące wrócimy do Lwowa. Ameryka nie pozwoli Stalinowi na grabież polskiej ziemi. Ale już dwa miesiące później byliśmy w Jeleniej Górze, w tej Jeleniej Górze, o którą na początku XX wieku zabiegał profesor Eugeniusz Romer. Badał on archiwa wrocławskie szukając podstaw przynależności Dolnego Śląska do Polski, na przyszłą konferencję pokojową. Niestety po I wojnie światowej do Polski powrócił Śląsk bardzo okrojony. Niemcy mimo przegranej wojny stanowiły nadal europejską potęgę i miały wielkie wpływy na kraje, które rządziły Europą. Trzeba przyznać, że też nie bardzo dbały o zacieranie polskości tej ziemi. Miejscowości w pobliżu Jeleniej Góry – Janawice nazywali Janowitz, a Łomnicę po prostu Lomnitz, w herbie Wrocławia pozostawili literę W.

Lwowiacy zostali rozsiani po całej Polsce. Największe skupiska były we Wrocławiu, Bytomiu i Gliwicach, nawet w Jeleniej Górze osiedliło się nas około dwa tysiące. Lwowiacy we Wrocławiu bardzo szybko się zorganizowali. Zaistnieliśmy w radiu (Juśku i Miśku we Wrocławiu), telewizji i w prasie („Nowe Sygnały” we Wrocławiu), jak długo to było możliwe. Wiktor Budzyński (ps. Hilary Proszek) i Marian Hemar zabierali głos w Radiu Wolna Europa i z Londynu przez wiele lat. Mariana Hemara z radia usunął Jan Nowak Jeziorański, wtedy Hemar zaczął wydawać swoje tomiki. Jerzy Janicki w swoich filmach i serialach pokazywał lwowiaków w osobie Jurka Michotka.

W „Tygodniku Powszechnym” zaczęły ukazywać się ogłoszenia o mszy świętej w intencji Jurka Bitschana. Było to hasło do corocznych listopadowych spotkań lwowskich w Krakowie. Po mszy odbywało się spotkanie u Ojców Dominikanów. Brałem udział we wszystkich tych spotkaniach jako jedyny przedstawiciel Jeleniej Góry. Poznałem Ojca Adama Studzińskiego. Zdarzyło się, że w powitaniach Ojciec Studziński witał pielgrzyma z Jeleniej Góry. Rozprowadzałem swoje wierszyki lwowskie i poznawałem wielu starych zasłużonych lwowiaków. Pan Wasiuczyński opowiadał mi jak „zdobyto” koszary Bema.

Aż tu 19 października 1988 roku wieczorem zatelefonował do mnie Kazimierz Lelo, że następnego dnia odbędzie się w Stronnictwie Demokratycznym we Wrocławiu zebranie założycielskie Towarzystwa Miłośników Lwowa. Starania o rejestrację Towarzystwa rozpoczęła 15 stycznia 1988 roku grupa inicjatywna w osobach: Jadwiga Kaluscha, Stanisław Krzaklewski, Emil Teśluk, Jerzy Szewczuk i Zdzisław J. Zieliński. Do grupy tej dołączyły dwie panie: Danuta Nespiak i Joanna Wolak i nieco później jeszcze Zdzisław Ojrzyński i Zbigniew Wenz. Wniosek o rejestrację został poparty przez prezesa Wojewódzkiego Komitetu Stronnictwa Demokratycznego we Wrocławiu profesora Franciszka Bielickiego.

20 października 1988 na zebraniu założycielskim było około 100 osób. Kuto żelazo póki gorące. Ustalono powołanie pierwszego Walnego Zebrania Wyborczego TML za tydzień.

27 października 1988 roku w gmachu Państwowej Filharmonii we Wrocławiu na pierwszym Walnym Zebraniu Wyborczym było ponad 500 osób. Do Zarządu Towarzystwa zostali wybrani: Witold Czerwiński, Wojciech Dzieduszycki, Danuta Fakowska, Leszek Flis, Henryk Grabski, Jadwiga Kaluscha, Andrzej Kamiński, Janina Kondzioła, Stanisław Krzaklewski, Tadeusz Myczkowski, Zdzisław Ojrzyński, Jerzy Petryński, Leszek Sawicki, Zdzisław J. Zieliński i  Tadeusz Zipser.

Do Komisji Rewizyjnej weszli: Mieczysław Korzycki, Emil Teśłuk, Stefania Tułasiewicz Dmochowska, Edward Zając, przewodniczący Aleksander Karman.

Do Sądu Koleżeńskiego powołani zostali: Alfred Huczek, Jerzy Kucharski, Stefan Sokolnicki, Zbigniew Wenz, przewodniczący Stanisław Rogowski.

3 listopada 1988 roku ukonstytuowało się Prezydium Zarządu TML: prezes Zdzisław Zieliński, wiceprezesi Tadeusz Myczkowski i Tadeusz Zipser, sekretarz Henryk Grabski i skarbnik Danuta Fakowska. Jednak już 11 stycznia 1989 roku nastąpiły zmiany w Zarządzie, prezesem został Tadeusz Myczkowski, wiceprezesami Tadeusz Zipser i Andrzej Kamiński, sekretarzem Leszek Flis, skarbnikiem Danuta Fakowska.

 

We Wrocławiu naprzeciwko opery w Stronnictwie Demokratycznym na drugim piętrze zwijał się i mnożył Zbyszek Urycz, rejestrował oddziały, kluby i koła powstającego Towarzystwa, segregował deklaracje członkowskie, które masowo napływały z całej Polski. Zapewne wśród nich było wielu takich, którzy liczyli na jakieś odszkodowania, ale większość przyciągała miłość do kochanego miasta. Jak grzyby po deszczu powstawały w całej Polsce Oddziały, Kluby i Koła Towarzystwa Miłośników Lwowa, wkrótce było ich około 70.

 

W 1989 r. we Wrocławiu rozpoczęto wydawanie dwumiesięcznika „Semper Fidelis”. W całej Polsce ożywiły się organizacje kresowe. Coraz więcej ludzi zaczęło pisać artykuły, wspomnienia i książki wydawane drukiem. W latach 1991–93 ukazało się 15 numerów pisma „My na wschodzie”. W 1991 r. w Warszawie Janusz Wasylkowski rozpoczął wydawanie „Rocznika Lwowskiego”, a w 1995 r. w Krakowie Andrzej Chlipalski – kwartalnika „Cracovia–Leopolis”.

 

Autora przepraszamy za skróty.