Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

Malwina Piskozub, BŁOGOSŁAWIONY CESARZ

Ostatnie lata monarchii habsburskiej znamy już tylko z opowiadań (i historii oczywiście), bo nawet nasi wiekowi dziś rodzice i dziadkowie, urodzeni przed I wojną światową, niewiele są w stanie pamiętać – wszak mogli być zaledwie małymi dziećmi. Szkoda, bo jeszcze przed parunastu laty miło się słuchało opowiadań o czasach Najjaśniejszego Pana, o podróżach do Wiednia, do Abacji czy Meranu. Wszystko to się dawno rozpadło. Nieco operetkowy Franz Joseph zmarł przed 80 laty, Abacja stała się chorwacką Opatiją, a Meran włoskim Merano. Został tylko Wiedeń, ale i przez tę byłą ck stolicę przeszło wtedy historyczno-polityczne trzęsienie ziemi: koniec imperium*. Po śmierci w 1914 r. starego cesarza – którego dwaj kolejni następcy tronu, syn i bratanek, zeszli tragicznie** – cesarzem został syn innego bratanka, arcyksiążę Karol.

Franciszek Józef panował przez lat 66 (1848–1914), a Karol tylko 4 (1914–18), w dodatku był to czas wojny światowej i roz­padu jego monarchii. Wcześniej służył w austro-węgierskiej armii, na stanowiskach dowódczych oczywiście. Około r. 1910 stacjonował nawet w Kołomyi.

Był postacią tragiczną. Cesarzem został przypadkiem. Miał opinię idealisty, człowieka sprawiedliwego, ale żadnych ze swoich koncepcji nie mógł wprowadzić w życie. Wojna światowa i zmiany polityczne – przede wszystkim usamodzielnienie się podległych mu narodów, w tym Polski – zmusiły go do abdykacji pamiętnego 11 listopada 1918 r. Opuścił Austrię, osiadł na Maderze, gdzie w 1922 r. zmarł. Miał 35 lat.


Żoną Karola była cesarzowa Zyta, z linii parmeńskich Burbonów, zmarła przed kilkunastu laty, po 67 latach wdowieństwa. Syn cesarskiej pary, arcyksiążę Otto von Habsburg, dziś już sędziwy, był wybitnym pacyfistą. Bywał też w Polsce.

Malwina Piskozub

* Należały doń – poza maleńką Austrią – Węgry z Siedmiogrodem, Czechy, Słowacja z Zakarpaciem, cała Małopolska-Galicja, Bukowina, część Górnego Śląska, Chorwacja, Słowenia, południowy Tyrol, a na koniec, krótko, Bośnia- -Hercegowina.

** Syn Rudolf popełnił samobójstwo w Mayerlingu, bratanek Franciszek Ferdynand zamordowany w Sarajewie.