Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

LWÓW - PARKI I PLANTACJE MIEJSKIE / LWÓW - CMENTARZE

LWÓW – PARKI I PLANTACJE MIEJSKIE

OGRÓD JEZUICKI (Park Kościuszki)
Park o pow. niespełna 9 ha, położony blisko śródmieścia, po jego najbardziej – na przełomie XIX/XX w. – eleganckiej stronie miasta. Leży na terenie wznoszącym się ku płd. zachodowi, otoczony ekskluzywną zabudową ulic Marszałkowskiej (dawny Sejm Galicyjski, potem Uniwersytet Jana Kazimierza), Kraszewskiego (piękny ciąg kamienic), Matejki (pałacyki) oraz Mickiewicza (Dyrekcja Kolei, pałac Gołuchowskich, Kasyno Szlacheckie). Od śródmieścia do Ogrodu Jezuickiego prowadzą ulice Jagiellońska i 3 Maja – lwowskie city bankowe.
Na terenie późniejszego parku znajdował się do końca XVIII w. folwark należący do lwowskiego Kolegium Jezuitów, zwany Wólką Jezuicką. Po nabyciu go przez miasto urządzono tu park o charakterze francuskim, zaś w 1855 r. ogrodnik Bauer stworzył tu park w stylu angielskim, który dotrwał do dziś. Naprzeciw gmachu sejmowego ustawiono z końcem XIX w. popiersia znakomitych lwowian (dziś nie istniejące), m.in. księcia Leona Sapiehy, A. Grottgera, dyrektora teatru J.N. Kamińskiego, polityków J. Dobrzańskiego i J. Dunin-Borkowskiego, księdza S. Głowińskiego, twórcy Collegium Nobilium we Lwowie (gmach późniejszego Szpitala Powszechnego na Łyczakowie).

OGRÓD STRZELECKI
Niewielki park, położony na ostrym stoku Kajzerwaldu, pod Górą Piaskową, dostępny z ul. Kurkowej (także od góry, z Sobieszczyzny). Założony został w r. 1783 przez lwowskie Bractwo Strzeleckie, pozbawione przez Austriaków dawnego celestatu, położonego za Bramą Krakowską, i strzelnicy (późniejszy plac Strzelecki). Na froncie nowego terenu wzniesiono budynek w formie zameczku, w którym znalazła się sala balowa
i muzeum pamiątek strzeleckich (tarcze, portrety królów kurkowych itd.). W parku znajdowało się (dziś nieistniejące) popiersie Jana Sobieskiego.

PARK ŁYCZAKOWSKI (Głowackiego)
Niewielki park (o pow. ok. 6,5 ha), położony na górnym Łyczakowie, między ul. Łyczakowską, ulicą (drogą) Pasieczną i boiskiem „Sokoła”, usytuowanym w rozległej kotlinie. Został założony w 1892 r. na lokalnym, niegdyś piaszczystym nieużytku na wzniesieniu. Na krawędzi parku nad ul. Łyczakowską ustawiono w r. 1906 pomnik Bartosza Głowackiego (dłuta Juliana Markowskiego), który w latach 1990. próbowano dewastować.

PARK STRYJSKI (Kilińskiego)
Jest jednym z największych i najbardziej urozmaiconych pod względem krajobrazowym parków miejskich w Polsce. Został założony po południowej stronie miasta na terenie nieużytecznych głębokich jarów, a także – w dolnej partii – na części zlikwidowanego pierwotnego cmentarza Stryjskiego (zob.). Leży między wznoszącą się od miasta ul. Stryjską a płaskowyżem od strony ulic Poniatowskiego i Ponińskiego – na którym w kilka lat później usytuowano Powszechną Wystawę Krajową (zob. Plac Powystawowy). Obszar o pow. ponad 40 ha został umiejętnie zadrzewiony, wyposażony w alejki, sztuczne ruiny i urządzony staw z ptactwem wodnym. Autorem tej kompozycji parkowej o charakterze angielskim był Arnold Rohring w 1887 roku. W 1894 r. postawiono w dolnej części parku pomnik Jana Kilińskiego (dłuta Juliana Markowskiego), a po zamknięciu PWK przeniesiono tu z terenu powystawowego drewniany pawilon z mleczarnią-restauracją, który dotrwał do II wojny światowej.
Reprezentacyjne wejście do parku znajduje się w jego najniższej części, od ul. Pułaskiego. Strome zbocza jarów były wykorzystywane w zimie do zjazdów na nartach i sankach (przede wszystkim legendarna Diabła góra). Obecnie park jest zaniedbany, a sztuczne ruiny popadły w ostatnich latach w stan całkowitego zniszczenia.

PARK WYSOKI ZAMEK
Rozległy i niezwykle urozmaicony wysokościowo park, obejmujący Górę Zamkową z Kopcem Unii Lubelskiej i resztkami murów Wysokiego Zamku* oraz stoki schodzące po stronie płn. i zach. aż do podnóża góry. Po stronie wsch. Górę Zamkową oddziela przełęcz od Góry Piaskowej i Kajzerwaldu – wszystkie te wzniesienia stanowią dominantę wysokościową ostatniego, wschodniego odcinka Roztocza** (kończącego się w rejonie Winnik).
Góra Zamkowa dzieliła się pierwotnie na dwa odrębne wzniesienia (po stronie zachodniej była tzw. Łysa Góra, co widać na panoramie Hogenberga z 1617 r.), ale w latach 30. XIX w. dzielący je jar został zasypany, łącząc oba we wspólny grzbiet. W 1835 r. górę zalesiono, a w r. 1869 rozpoczęto na wschodnim krańcu wzniesienia (z inicjatywy Franciszka Smolki) sypanie kopca dla uczczenia 300. rocznicy Unii Lubelskiej. Szczyt kopca wznosi się na wys. 413 m npm.
Na wysokości przełęczy między Wysokim Zamkiem i Górą Piaskową (zbieg ulic Teatyńskiej – od miasta, i serpentyn drogi Kisielki – od Podzamcza) znajdował się końcowy przystanek linii tramwajowej (dziś tu nieczynnej). Do tego też poziomu dochodzi po stronie miasta (od płd.) zabudowa miejska. Z przełęczy, dalszym ciągiem grzbietu w kierunku wsch., biegnie droga przez Kajzerwald do górnego Łyczakowa. Na płn. cyplu Góry Zamkowej ustawiono w 200. rocznicę Wiktorii Wiedeńskiej (1883) głaz pamiątkowy na cześć króla Jana III, z napisami obecnie częściowo skutymi. U płn. stóp góry, na Podzamczu, znajdował się cmentarz „na Paparówce” (zob.).
Z kopca rozciąga się wspaniały widok we wszystkich kierunkach – na miasto i dalekie okolice, po Podhorce i Karpaty, stanowiąc jedną z ważniejszych atrakcji Lwowa dla mieszkańców i turystów.

PLAC POWYSTAWOWY
Podłużny obszar parkowy o wymiarach ok. 900x200 m, położony na płaskowyżu ponad Parkiem Stryjskim, gdzie w 1894 r. urządzono Powszechną Wystawę Krajową (tzw. Kościuszkowską, patrz CL 2/95), która eksponowała gospodarcze i kulturalne osiągnięcia pierwszego 30-
-lecia Galicji doby autonomicznej. Ograniczony z jednej strony stromym zboczem doliny Parku Stryjskiego, z pozostałych stron ulicą Racławicką i ul. Ponińskiego, biegnącą drugim skrajem płaskowyżu, wzdłuż doliny Żelaznej Wody (zob. CL S/99, Słownik).
Na PWK składało się ok. 130 pawilonów, w większości drewnianych (dzieła znanych architektów lwowskich: J. Zachariewicza, Fr. Skowrona, Z. Gorgolewskiego i in.), ustawionych po bokach prawie kilometrowej alei, które po zamknięciu wystawy zostały rozebrane. Spośród murowanych pozostały do dziś jedynie dwa: rotunda Panoramy Racławickiej (obecnie zniekształcona) i Pałac Sztuki oraz wieża ciśnień. Żaden z tych obiektów nie pełni dziś funkcji, jaką mu nadano i jaką pełnił do II wojny światowej. Terenowi wystawy nadano charakter parkowy, jego autorami byli hr. Józef Łubieński i Arnold Rohring.
W latach międzywojennych (1921–1939) na terenie powystawowym odbywały się coroczne Targi Wschodnie (we wrześniu), dla których pobudowano szereg nowych pawilonów (kilka z nich pozostało, kilka jest w ruinie). Odbywały się tu ponadto okazyjne wystawy, działały kawiarnie, wesołe miasteczko. Plac Powystawowy, stanowiący jakby przedłużenie Parku Stryjskiego, był miejscem całorocznych spacerów mieszkańców Lwowa i przyjezdnych.
Główne wejście na teren Placu Powystawowego znajduje się od strony zbiegu ulic Racławickiej i Poniatowskiego. Od otwarcia PWK
w r. 1894 dochodził tu z dworca głównego (przez ul. św. Zofii) pierwszy tramwaj elektryczny we Lwowie (ślady torowisk czytelne do dziś) i dopiero w latach 1930. końcówka ta została przeniesiona na ul. Ponińskiego (tam, gdzie zaczyna się ul. Własna Strzecha, wtedy wytyczona). Obecnie linia ta jest nieczynna.

WAŁY GUBERNATORSKIE
Pas plantacji miejskich powstały w 1820 r. na miejscu dawnych fortyfikacji miejskich po wschodniej stronie miasta, wznoszący się od podnóża Góry Zamkowej wzwyż. Pas plantacji pokrytych starodrzewem, ograniczony jest po bokach ulicami Podwale i Czarnieckiego, a ciągnie się od murów bernardyńskich na dole (po stronie płd.) ku ul. Teatyńskiej na górze (po stronie płn.). Jego długość wynosi ok. 0,5 km, szerokość ok. 50 m. W obrębie pasa zieleni stoi XVI-
-wieczna Baszta Prochowa, relikt fortyfikacji, oraz XIX-wieczny budynek II Gimnazjum.
Po bokach Wałów Gubernatorskich znajduje się szereg ważnych obiektów: wzdłuż ul. Czarnieckiego dawny pałac gubernatorski (siedziba gubernatora austriackiego – stąd nazwa ogrodu; w okresie autonomii siedziba namiestnika), gmach Namiestnictwa z 2. poł. XIX w. (w latach międzywojennych Urząd Wojewódzki); na wysokiej skarpie kościół Karmelitów z XVII w., a dalej kościół MB Gromnicznej z dawnym klasztorem Karmelitanek, później Seminarium Duchowne ob.łac., oraz pałac arcybiskupi (1844). Wzdłuż ul. Podwale stoją dwa arsenały: Miejski (XVI w.) i Królewski (XVII w.) oraz renesansowa Cerkiew Wołoska z tzw. wieżą Korniakta (XVI–XVIII w.).

WAŁY HETMAŃSKIE
Pas plantacji miejskich między równoległymi ulicami Hetmańską i Legionów, biegnący od pl. Mariackiego do Teatru Wielkiego (dług. ok. 0,5 km), z aleją spacerową pośrodku. Powstał przy końcu XVIII w. w miejscu zburzonych przez Austriaków fortyfikacji miejskich, po dwóch stronach koryta Pełtwi, stanowiącej – po przeniesieniu z wcześniejszego koryta – fosę pod murami miasta od strony zachodniej. Po zasklepieniu Pełtwi w latach 60. XIX w. środkiem poprowadzono główną aleję, obramowaną szpalerami drzew. W r. 1900 na płn. zakończeniu Wałów wybudowano Teatr Miejski (Wielki), zamykający jej perspektywę. Po przeciwnej stronie Wały zamyka pl. Mariacki z pomnikiem A. Mickiewicza (oraz studzienką ze statuą Matki Boskiej (1862).
Po obydwu stronach Wałów Hetmańskich powstał ciąg monumentalnych budowli: hoteli, banków, urzędów, muzeów. Szczególne budowle to tzw. gmach Skarbkowski (z teatrem, zbudowany na miejscu Niskiego Zamku) i kamienica Hausnerów (na jej dziedzińcu znajdował się dworzec dyliżansów). Przy Wałach stoi ponadto (tyłem) kościół Jezuitów z XVII w. (dotąd zamknięty), który znajdował się przy samych murach miasta. Na skrzyżowaniu Wałów Hetmańskich z ul. Kilińskiego i Sykstuską wzniesiono w r. 1883 pomnik Jana III Sobieskiego, dłuta Tadeusza Barącza, wywieziony po II wojnie do Gdańska. Pomnik hetmana Stanisława Jabłonowskiego, który niegdyś stał blisko Teatru Wielkiego, przeniesiono w XX w. na pobliski plac Trybunalski (pomnik obecnie nie istnieje)***.

*    Zamek górny („Wysoki”) został wzniesiony ok. r. 1360 przez Kazimierza Wielkiego, ale już w XVII w. opuszczony. Od tego czasu popadł w ruinę, a materiał budowlany zabrała ludność.
**    Roztocze (wschodnie) – zob. CL 2/98.
***    W latach 1990. wybudowano na Wałach Hetmańskich na wysokości pl. św. Ducha pomnik Tarasa Szewczenki, będący dysonansem w stosunku do stylu i tradycji tego zespołu urbanistyczno-architektonicznego dawnego Lwowa.

LWÓW – CMENTARZE

Pierwotnie – zgodnie z ogólnymi obyczajami – zmarłych grzebano wokół kościołów, tworząc cmentarze przykościelne, lub w kościelnych kryptach. Poza miastami tworzono jedynie miejsca grzebalne dla ofiar zaraz. W XVIII w., z uwagi na intensyfikującą się zabudowę śródmieść, a także uświadamiane już względy sanitarne, podjęto likwidację cmentarzy przykościelnych i tworzenie nekropolii na obrzeżach miast. W miastach polskich zasadę tę zaczęto wprowadzać już po rozbiorach, na przełomie XVIII i XIX wieku*. Właśnie wtedy powstały czołowe, dziś zabytkowe cmentarze polskie: Łyczakowski we Lwowie, Powązkowski w Warszawie, Rossa w Wilnie i Rakowicki w Krakowie.

CMENTARZ GRÓDECKI
Położony między ulicami Gródecką, Bilińskich i Szeptyckich, pochodzi z 2. poł. XVII w., gdy na błoniach białohorskich zbierały się wojska przed wyruszeniem na wyprawę wiedeńską. Tu właśnie grzebano umierających żołnierzy, gdy zabrakło miejsca przy kościele św. Anny. Po założeniu tu cmentarza miejskiego z końcem XVIII w. pochówki trwały do 1875 r. W związku z rozbudową tej dzielnicy w pobliżu nowego dworca Czerniowieckiego i Głównego, cmentarz zamknięto, a część tutaj pochowanych przeniesiono na Łyczaków. Resztka cmentarza Gródeckiego z ostatnimi nagrobkami istniała jeszcze w pierwszych dekadach XX w.

CMENTARZ JANOWSKI
Drugi co do wielkości i wartości cmentarz lwowski, zarazem druga z dwóch czynnych do dziś starych nekropolii miasta. Położony przy górnym odcinku ul. Janowskiej, w płn.zach. części miasta, został założony w r. 1883 wobec dokonanego lub zamierzonego zamknięcia mniejszych cmentarzy (Gródeckiego, Stryjskiego i na Paparówce – wszystkie zob.).
Powierzchnia cmentarza Janowskiego wynosi ok. 38 ha. Wśród istniejących tam obiektów zwraca uwagę przede wszystkim grób arcybiskupa bł. Józefa Bilczewskiego (przed beatyfikacją w r. 2001 wykonano nowy kamienny nagrobek). Była tu również kwatera Obrońców Lwowa z lat 1918–20, której groby w dużej części uległy i nadal ulegają celowemu niszczeniu.
W płd. części cmentarza znajduje się szereg miejsc pochówku księży i przedstawicieli inteligencji lwowskiej, pozostałych we Lwowie po II wojnie światowej, wśród nich przede wszystkim SB
o. Serafin Kaszuba, oczekujący beatyfikacji.

CMENTARZ ŁYCZAKOWSKI
Największy (do połowy XX w.) cmentarz lwowski, jedna z najważniejszych i najpiękniejszych nekropolii polskich, położony jest we wschodniej części miasta, w dzielnicy Łyczaków (niegdyś teren folwarczny pod miastem). Grzebanie zmarłych na morową zarazę rozpoczęło się tam w XVI w., a w r. 1786 założono cmentarz miejski, jeden z kilku urządzonych wtedy wokół miasta, po zakazie pochówków przy kościołach i stopniowej likwidacji cmentarzyków wewnątrzmiejskich.
Wśród założonych wtedy nowych cmentarzy, Łyczakowski nabrał znaczenia szczególnego, ponieważ – przeznaczony również dla dzielnicy śródmiejskiej, ówcześnie miejsca zamieszkania elity miasta – został zabudowany kaplicami, grobowcami i nagrobkami o wysokiej wartości architektonicznej i artystycznej. Cmentarz Łyczakowski był parokrotnie powiększany – jego powierzchnia wynosi obecnie ok. 40 ha. Ostatnią częścią przyłączoną do niego był z końcem 1918 r. teren przeznaczony na Cmentarz Obrońców Lwowa (zob.), położony po płd.wsch. stronie cmentarza. Wejście główne na cmentarz znajduje się po stronie zachodniej, z ul. św. Piotra i Pawła.
Na terenie Cmentarza Łyczakowskiego istnieją do dziś 23 kaplice rodzinne oraz kilkaset kamiennych grobowców i nagrobków, ozdobionych detalami architektonicznymi i rzeźbami. Wysoce cenna zabytkowa zabudowa nagrobna jest w ostatnich latach systematycznie niszczona lub zawłaszczana przez obecnych mieszkańców Lwowa, za przyzwoleniem ukraińskiej administracji, mimo że nekropolii nadano status cmentarza-
-muzeum.
Prof. S.S. Nicieja obliczył, iż na terenie Cmentarza Łyczakowskiego znajdują się miejsca pochówku około 20 tysięcy osób ważnych dla historii i kultury polskiej, kaplice, grobowce i pomniki rodów arystokratycznych i mieszczańskich Lwowa, arcybiskupów ormiańskich, działaczy politycznych i społecznych, uczonych i artystów. W obrębie właściwego cmentarza znajdują się dwa zespoły grobów, związane z powstaniami 1831
i 1863 r., groby żołnierzy kościuszkowskich itd.
Szczególne walory architektoniczne i rzeźbiarskie obiektów Cmentarza Łyczakowskiego podkreśla wyjątkowo malownicza, górzysta rzeźba terenu, co stawia ten cmentarz w rzędzie czołowych nekropolii europejskich.

CMENTARZ OBROŃCÓW LWOWA
(Cmentarz Orląt)
Idea założenia osobnej nekropolii dla poległych w listopadzie 1918 r. obrońców Lwowa powstała niezwłocznie po zakończeniu walk, w grudniu tego samego roku. Wtedy też rozpoczęto pierwsze pochówki na terenie odkupionym od sióstr benedyktynek ormiańskich, w przedłużeniu Cmentarza Łyczakowskiego i poświęconym przez abpa J. Bilczewskiego. W pierwszą rocznicę wybuchu 1 XI 1919 na Cmentarz Orląt przeniesiono zwłoki poległych z różnych miejsc, m.in. z cmentarzyka przy Politechnice. W roku 1921 rozpisano konkurs na projekt cmentarza,
a jego zwycięzcą został (wśród 5 projektów) Rudolf Indruch, słuchacz V roku architektury Politechniki Lwowskiej.
Wieloetapową budowę cmentarza, finansowaną głównie z ofiar społeczeństwa lwowskiego, rozpoczęto od kaplicy – ukończono ją w 1928 r. i umieszczono w niej rzeźbę Luny Drexlerówny. Do 1932 r. budowano katakumby. Pomnik Chwały, składający się z łuku triumfalnego, dwóch pylonów i 12 kolumn, odsłonięto 11 listopada 1934 r. Pod Łukiem Chwały umieszczono dwie rzeźby lwów dłuta Józefa Starzyńskiego, a po bokach katakumbb ustawiono pomniki Lotników Amerykańskich i Piechurów Francuskich, wykonane przez Starzyńskiego i Józefa Różyskiego. Roboty budowlane na terenie Cmentarza Orląt prowadziła firma Aleksandra Króla. Zasłużony przy budowie był arch. Antoni Nesterowski. Wiele pomników wykonał Witold Rawski.
W 1925 r., gdy w Warszawie zakładano grób Nieznanego Żołnierza pod kolumnadą Pałacu Saskiego, wybrano drogą losowania pobojowisko lwowskie, z którego bezimienne zwłoki poległego Polaka miały być złożone w stolicy. Zostały one wskazane przez Stefanię Zarugiewiczową, matkę poległego pod Zadwórzem.
W sumie do II wojny pochowano na Cmentarzu Orląt 2314 osób, przy czym pewna liczba (ok. 470) obrońców, którzy nie zginęli w czasie walk, lecz zmarli w późniejszych latach, została pogrzebana poza ścisłym, zaprojektowanym pierwotnie cmentarzem, po jego wschodniej stronie.
W czasie II wojny pierwsze dwie okupacje – sowiecką i niemiecką – przetrwał Cmentarz Obrońców Lwowa w zasadzie bez szwanku, dokonywano nawet dalszych pochówków. Od 1944 r. rozpoczęła się dewastacja cmentarza. Początkowo były to pojedyncze akty wandalizmu, lwy spod Łuku Triumfalnego usunięto w latach 60., umieszczając je w różnych punktach miasta (po skuciu napisów na tarczach). U schyłku lat 60. urządzono tam wysypisko śmieci, zrywając zarazem kamienne płyty nagrobne do przeróbki na nowe, do nagrobków okupantów. Przeróbka była dokonywana w warsztacie kamieniarskim, który nabudowano na katakumbach. Płaskorzeźby i detale kamienne na katakumbach skuto.
25 sierpnia 1971 r. zburzono przy pomocy czołgów i spychaczy kolumnadę, nie udało się jednak powalić Łuku Triumfalnego i pylonów, skuto jedynie napisy. Wielokrotne interwencje, kierowane z Polski i zza granicy do władz PRL i ZSRR pozostawały bez odpowiedzi.
Stan postępującego zniszczenia cmentarza trwał do r. 1989. Doszło wtedy do porozumienia z władzami ukraińskimi, a 20 maja 1989 pracownicy krakowskiego Energopolu pod kierownictwem dyr. Józefa Bobrowskiego i inż. Jana Wingralka przystąpili w czynie społecznym do oczyszczania terenu nekropolii. Z ekipą Energopolu współpracowała grupa mieszkańców Lwowa, skupiona w Towarzystwie Opieki nad Grobami Wojskowymi – prowadzonym przez E. Cydzika. W 1992 r. dzieło odbudowy nekropolii zostało przejęte przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, pod kierunkiem jej sekretarza generalnego, Andrzeja Przewoźnika. Zakończenie prac (w zakresie możliwym do osiągnięcia) nastąpiło w r. 2002, nie doszło jednak dotąd do formalnego otwarcia Cmentarza.

CMENTARZ NA PAPARÓWCE (Żółkiewski)
Istniał już w XVII w. jako cmentarz morowy, położony pod płn. zboczem Góry Zamkowej od strony Zniesienia. Nazwa pochodzi od istniejącego tu kiedyś folwarku rodziny Paparów, która ofiarowała wtedy miastu na ten cel część swojej posiadłości. W ostatnich latach XVIII w. stał się cmentarzem miejskim, rozszerzony w 1817 r., ale zamknięty w r. 1856. W latach 60. XIX w. jego dolną (płn.) część zlikwidowano pod budowę linii kolejowej i obiektów dworca Podzamcze. Pozostała część, położona na zboczu (w górę od dzisiejszej ul. Zamkowej, która do 1871 r. nazywała się drogą Paparowską), uległa dewastacji, ale jeszcze z pocz. XX wieku stały tam nieliczne nagrobki (widział je jeszcze Mieczysław Opałek). Obecnie nie ma już śladu po ich istnieniu.

CMENTARZ STRYJSKI
Pierwotny cmentarz zwany Stryjskim (bo leżący przy trakcie stryjskim) założono na przełomie lat 80/90. XVIII w. w dolnej partii płd. stoku kotliny lwowskiej – na obszarze między późniejszymi ulicami Stryjską, Dąbrowskiego i Pułaskiego oraz dolnej części Parku Stryjskiego. Cmentarz tam położony został zamknięty w 1823 r., a równocześnie nowy cmentarz o tej samej nazwie założono przy tej samej drodze stryjskiej, lecz wyżej, na krawędzi płaskowyżu. Cmentarz ten rozszerzono w r. 1880, rozciągał się wtedy dalej, wzdłuż górnej części ul. Kadeckiej (naprzeciw Szkoły Kadeckiej), ale zamknięto 13 lat później. W latach międzywojennych jego już mocno uszczuplony obszar zaczęto dalej okrawać, wytyczając willowe ulice, ale jeszcze w latach II wojny światowej przy samej ul. Stryjskiej, wśród starego drzewostanu, pozostawała pewna liczba zdewastowanych grobowców i nagrobków. W ostatnich latach administracja ukraińska zabudowała także tę część dawnego cmentarza.

*    W zaborze austriackim regulacja ta została wprowadzona rozporządzeniem cesarza Józefa II w 1783 r. We Lwowie założono wtedy cztery miejskie cmentarze dzielnicowe: Stryjski, Gródecki, Żółkiewski i Łyczakowski.

SPIS HASEŁ SŁOWNIKA
ZAMIESZCZONYCH W ROCZNIKU 2003
Balice    2/03
Batiatycze    3/03
Beńkowa Wisznia    2/03
Brzeżany    3/03
Bybło (lwow.)    S/03
Bybło (stanisł.)    S/03
Drohobycz    1/03
Drohowyż    S/03
Krakowiec    3/03
Lwów (parki i plantacje miejskie)    4/03
– Ogród Jezuicki    
– Ogród Strzelecki    
– Park Łyczakowski    
– Park Stryjski    
– Park Wysoki Zamek    
– Plac Powystawowy    
– Wały Gubernatorskie    
– Wały Hetmańskie    
Lwów (cmentarze)    4/03
– Cmentarz Gródecki
– Cmentarz Janowski
– Cmentarz Łyczakowski
– Cmentarz Obrońców Lwowa
– Cmentarz Na Paparówce
– Cmentarz Stryjski
Mizuń Stary i Nowy    S/03
Miżyniec    2/03
Narajów    S/03
Niżniów    S/03
Podbuż    3/03
Rudki    2/03
Sambor    1/03
Sokołów    S/03
Stebnik    3/03
Szczerzec (miasto)    S/03
Szczerzec (wieś)    S/03
Wełdzirz    S/03

Spisy haseł zamieszczonych
w poprzednich rocznikach:
1995–1996    CL 1/97    2000    CL 4/2000
1997    CL 1/98    2001    CL 4/01
1998    CL 1/99    2002    CL 4/02
1999    CL 1/2000    2003    CL 4/03