Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

ŻYCIORYS POLEGŁEGO SYNA SPISANY PRZEZ JEGO MATKĘ WANDĘ MAZANOWSKĄ

Józef Mazanowski     Śp. podpor. Józef Marian Mazanowski student II roku praw, urodzony 10 czerwca 1899. Ciężko ranny 28 grudnia 1918 na Persenkówce w walce z Ukraińcami, zmarł śmiercią męczeńską 20 kwietnia 1919 w szpitalu Technika. Obrz. rzym.-katol. Syn Aleksandra i Wandy z Lewickich Mazanowskich.
    Po złożeniu matury z celującym wynikiem w gimnazjum Franciszka Józefa (obecnie Stefana Batorego) we Lwowie zgłosił się jako jednoroczny ochotnik do szkoły artylerii w Preszburgu. Po ukończeniu jej został przydzielony na front przeciw bolszewikom i ranny w Nikołajowie pod Odessą w kwietniu 1918 w płuca kulą dum-dum. Przebył kurację w polowym szpitalu niemieckim w Rosji, a następnie jako rekonwalescent przewieziony do Krakowa do szpitala. Uzyskawszy urlop wypoczynkowy w oddziale wojskowym, przybył w październiku do Lwowa i tu go zastał 31 października 1918 r.
    Od 1 listopada 1918 śp. chor. Józef Mazanowski wraz z rotm. Abrahamem organizowali Obronę Lwowa. 5 listopada koło godz. 6 wieczór bronił koszar; było ich trzech, dwóch na dole, a śp. Mazanowski na górze i biegali od okna do okna i strzelali. Ukraińców było koło 80, ale pod wpływem ich strzelaniny ustąpili.
    Następnie wraz z Abrahamem organizował ochronę Góry Stracenia, gdzie walczył i otrzymywał kilkakrotne odznaczenia. Wymieniony był w „Pobudce” w rozkazach dziennych dnia 14 listopada i 17 listopada. W noc 22 listopada 1918 na czele zaledwie kilkorga młodzieży zajął teatr, Dom Narodny, odwach i stanąwszy pod ratuszem o godz 5.40 rano, zdarł wraz z rotm. Abrahamem ruską chorągiew, a zawiesił polską.
    Po odbiorze Lwowa walczy Mazanowski pod Grzybowicami, Laszkami, Dublanami, Sokolnikami i Sołonką, zagrzewając przykładem do męstwa. Wreszcie 28 grudnia 1918 pod Persenkówką w nierównej walce ciężko ranny, ze strzaskanym biodrem, dostaje się 29 grudnia do szpitala na Politechnice, gdzie po 4 miesiącach strasznych cierpień 20 kwietnia 1919 r. życie zakończył.
    Po śmierci za waleczność odznaczony rangą porucznika, orderem Virtuti Militari, 4-krotnym Krzyżem Walecznych, odz. Rycerzy Śmierci „Góry Stracenia”, Krzyż Obr. Lwowa, odzn. III odcinka, i Orlętami.

Obraz w Muzeum Historycznym we Lwowie: oddział por. Mazanowskiego w walce na Persenkówce 28 XII 1918