Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

W KRAKOWIE I DALEJ

GENERAŁ SIKORSKI
Gen. Władysław Sikorski w karykaturze CzermańskiegoW tym roku przypada 120. rocznica urodzin generała Władysława Eugeniusza Sikorskiego (1881). Urodził się w Mieleckiem – w latach międzywojennych było to województwo lwowskie – a gimnazjum i studia politechniczne ukończył we Lwowie (dyplom inżyniera budownictwa wodnego w 1908 r.). Już w czasie studiów związał się z organizacjami niepodległościowymi, stał się bliskim współpracownikiem Józefa Piłsudskiego. W październiku 1918 r. został mianowany szefem sztabu Komendy Polskiej w Przemyślu, która przejęła z rąk austriackich miejscową twierdzę.
Zaraz po rozpoczęciu walk o Lwów z Ukraińcami Sikorski był jednym z organizatorów odsieczy miasta. W 1920 r. objął dowództwo 5. armii, która powstrzymała nawałę bolszewicką w rejonie Modlina. Po zamordowaniu prez. Narutowicza powierzono mu urząd premiera i ministra spraw wewnętrznych, później spraw wojskowych. W latach 1924–28 był dowódcą Okręgu Korpusu we Lwowie (DOK VI). Odegrał wybitną rolę w uznaniu przez Radę Ambasadorów i Najwyższą Radę Koalicyjną polskiej granicy wschodniej, a także w powołaniu do życia Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP).    
Po przewrocie majowym popadł w niełaskę obozu Piłsudskiego, nie został też dopuszczony do czynnej walki w kampanii 1939 r. Wyjechał do Francji i dopiero tam został przez prez. W. Raczkiewicza powołany na stanowisko naczelnego wodza Polskich Sił Zbrojnych (po rezygnacji E. Rydza-Śmigłego). Jego dalsza działalność polityczna, wojskowa i dyplomatyczna zyskała mu absolutny autorytet wśród emigracji i w kraju. Po wybuchu wojny niemiecko-rosyjskiej, w lipcu 1941 r. zawarł z rządem sowieckim układ normujący stosunki dwustronne i określający zasady tworzenia armii polskiej w ZSRR. 4 lipca 1943 r. zginął w katastrofie lotniczej koło Gibraltaru.    
Ostatnio polski historyk emigracyjny Jan Ciechanowski przywiózł z Londynu dokumenty, które wskazują, iż śmierć Sikorskiego była wynikiem zamachu ze strony sowieckiej.
Kazimierz Selda


Notatki
• Dwa kolejne dni marcowe (20–21) zostały w Krakowie poświęcone lwowskim Sługom Bożym, których beatyfikacja jest spodziewana w najbliższym czasie.
W kolejną (78.) rocznicę śmierci abpa Józefa Bilczewskiego odbyła się doroczna msza św., tym razem w kościele oo. Franciszkanów. Odprawił ją, w zastępstwie nieobecnego ks. kardynała F. Macharskiego, ks. kanclerz lwowskiej Kurii Metropolitalnej Marian Buczek, koncelebrowali o. płk. Adam Studziński, ks. dr Józef Wołczański oraz ks. dr Franciszek Ślusarczyk (wicedyrektor krakowskiego Seminarium Duchownego), który wygłosił homilię. Śpiewał Chór Cecyliański.
Następnego dnia, na comiesięcznym spotkaniu lwowian w kapitularzu oo. Dominikanów, siostry Józefitki zorganizowały wieczór poświęcony ks. Zygmuntowi Gorazdowskiemu. Prowadziła s. Dolores Siuta, wypowiadało się kilka osób, a śpiewały nowicjuszki z domu zakonnego w Kluczborku.

Dokładniejsze materiały z obu okazji zamieścimy w następnym numerze CL.

• W CL 4/2000 informowaliśmy o wyróżnieniu, jakie spotkało dra Tadeusza Krzyżewskiego, nestora polskich specjalistów reklamy i autora pionierskiej książki na ten temat w języku polskim. I oto nowa miła wiadomość: na Ogólnopolskim i Międzynarodowym Festiwalu Reklamy dr Krzyżewski otrzymał Honorowego Tytana ‘2001 (przyznanego po raz pierwszy). Gratulujemy!
Tadeusz Krzyżewski jest jedynym żyjącym członkiem Zarządu Miasta Lwowa.

• „Krakowianką Roku” została dr med. Maria Kopczyńska-Kowalczyk, lekarz-radiolog w krakowskim Centrum Onkologii. Jej szczególne zasługi wiążą się z tak ważną dziś dziedziną jak wczesne wykrywanie raka piersi oraz profilaktyka. Serdecznie gratulujemy Pani Doktor zasłużonego wyróżnienia. Życzymy dalszej owocnej pracy w dziele ratowania zdrowia i życia kobiet zagrożonych okrutną chorobą.
Maria Kopczyńska urodziła się w Tarnopolu. Jej rodzina była związana ze Lwowem: dziadek Kopczyński był prawnikiem i mieszkał przy ul. Leona Sapiehy, ojciec zaś zarządzał majątkami w Tarnopolskiem. Ostatnio dr Kowalczykowa ofiarowała dla tarnopolskich Polaków pokaźny zbiór książek, w tym ok. 50 albumów sztuki i krajoznawczych.

• Komisja Nazewnictwa Międzynarodowej Unii Astronomicznej nadała imię Stefana Banacha planetoidzie odkrytej przed czterema laty i oznaczonej symbolem 1997YE8.
S. Banach (1892–1945) był profesorem UJK we Lwowie, współtwórcą lwowskiej szkoły matematycznej. Spoczywa na Cmentarzu Łyczakowskim. Przed dwoma laty odsłonięto w Krakowie przy ul. Reymonta pomnik wielkiego matematyka. Donosiliśmy w CL 4/99, a zdjęcie pokazaliśmy w poprzednim numerze.
 
• W nowym roku akademickim 2001/02 powstanie na krakowskiej Akademii Pedagogicznej, w Instytucie Filologii Rosyjskiej, nowy kierunek: język rusińsko-łemkowski. Przewiduje się 15 miejsc, a prowadzona będzie praktyczna nauka języka, literatury oraz wiedzy o historii i kulturze tego obszaru językowego.
Przypomnijmy, że na UJ istnieje ukrainistyka. Natomiast na uniwersytecie we Lwowie polonistyki nie ma.
 
• O skandalicznych manipulacjach władz polskich (wszelkiej maści) w sprawie rekompensat za utracone tzw. mienie zabużańskie, pisze w „Dzienniku Polskim” 69/01 Leszek Reguła.