Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

KWARTALNIKI

2005 | 2004 | 2006 | 2003 | 2007 | 2001 | 2002 | 2000 | 1999 | 1998 | 1997 | 1996 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019

Marta Walczewska, RADIO KSIĘDZA RĘKASA

Przed paroma miesiącami minęło 70 lat od nadania przez Lwowską Rozgłośnię Polskiego Radia  p i e r w s z e j w Polsce audycji Radio dla chorych. Jak do tego doszło?

Duszą idei Apostolstwa Chorych w Polsce był jego założyciel, ks. Michał Rękas. Urodził się we wsi Łany Polskie k. Kamionki Strumiłowej w 1895 r. Kształcił się w lwowskim gimnazjum klasycznym i na Wydziale Teologii UJK. Był wikarym w Tarnopolu, Złoczowie i przy lwowskiej Katedrze, a w okresie 1926–33 – kapelanem w Zakładzie dla Umysłowo Chorych w Kulparkowie. Przeszedł ciężko tyfus, później zachorował na zapalenie płuc. Problemy chorych poznał więc z własnego doświadczenia. Pracę wśród chorych uważał za misję wyznaczoną mu przez Opatrzność. Na przełomie lat 1928/29 arcybiskup Twardowski delegował ks. Rękasa do Holandii, by zaznajomił się z powstałym tam ruchem Apostolstwa Chorych, do którego niektórzy chorzy z Polski już należeli. Spotkał się tam z założycielem dzieła, ks. Jakubem Willenborgiem. W porozumieniu z holenderską centralą utworzono Apostolstwo Chorych w Polsce, a jego duszpasterzem został ks. Michał Rękas.
W roku 1929 lwowska Kuria Metropolitalna erygowała Sekretariat Apostolstwa Chorych we Lwowie dla terenu całej Polski. Sekretariat mieścił się przy ul. Fredry 3. Od czerwca 1930 r. ukazywał się miesięcznik „Apostolstwo Chorych”, początkowo w nakładzie 20 tys. egzemplarzy.
W październiku 1930 r. ks. Rękas – dyrektor Sekretariatu i redaktor naczelny miesięcznika – złożył w dyrekcji Lwowskiej Rozgłośni projekt audycji Radio dla chorych. Jeszcze w tym samym miesiącu została nadana pierwsza audycja. Była to nowość na skalę światową. Wkrótce audycje zaczęto nadawać w co drugą sobotę na cały kraj, a od maja 1933 – w każdą sobotę. Napływały setki listów ze sfer katolickich i od chorych różnych wyznań i przekonań. Wyrażano w nich radość z wprowadzenia tych audycji i dziękowano za nie.
Radioodbiorniki nie były wówczas czymś powszechnym. Ks. Rękas postanowił przezwyciężyć trudności materialne. Na jego apel nadsyłano spontanicznie ofiary na Radio. Fundusz ten wsparły m.in. Greckokatolicka Kuria Metropolitalna i Izraelicka Grupa Wyznaniowa. Do 1939 r. chorych w Polsce objęto radiofonizacją niemal w 100 procentach, uwzględniając pojedyncze osoby, szpitale, sanatoria, domy starców, wiejskie szkoły. Poszerzał się krąg bezinteresownej dobroci. Zaczęły napływać dary – odzież, leki, żywność, książki.
W jednodniówce wydanej w 1935 r. na pięciolecie Rozgłośni Lwowskiej pt. Hallo! Polskie Radio Lwów znalazł się artykuł o audycjach księdza Rękasa. Wyrażano podziw dla ofiarności społeczeństwa. Dochód z prowadzonego od 1934 r. koncertu życzeń był przeznaczony na Radio dla chorych.
Audycje ks. Rękasa były nie tylko radością dla chorych – kształtowały postawę otwartości wobec potrzebujących, stawały się bodźcem do działania, do świadczenia uczynkami o wierze, bo wiara bez uczynków martwa jest.
Wybuch wojny we wrześniu 1939 r. i lata okupacji zniszczyły ramy organizacyjne Apostolstwa Chorych. Zmiana granic Polski spowodowała konieczność przeniesienia centrali ze Lwowa na zachód Polski. Ksiądz po daremnych staraniach w diecezji krakowskiej i poznańskiej otrzymał zaproszenie z Katowic. Tak więc od września 1945 r. Sekretariat Apostolstwa Chorych, jako centrum dla wszystkich polskich diecezji, znajdował się w Kurii Biskupiej w Katowicach, później w probostwie katedry Chrystusa Króla, a od 1982 r. w Kurii Diecezjalnej.
W 1946 r. wznowiono audycje w katowickiej rozgłośni radiowej. W latach 1948/49, w okresie „polskiego stalinizmu”, gdy liczne instytucje kościelne uległy likwidacji lub upaństwowieniu, audycje dla chorych skrócono do 10 minut. Po licznych protestach przywrócono 15-minutowy czas audycji. Nasiliła się cenzura. Działania ze strony władz zmierzały do zlikwidowania katolickiej audycji i cel ten osiągnięto – wiosną 1949 r. audycje zamilkły.
Większość nowatorskich idei ks. Rękasa znalazła urzeczywistnienie w posoborowej odnowie Kościoła, jak np. zmiana nazwy sakramentu ostatniego namaszczenia na sakrament namaszczenia chorych, skrócenie postu eucharystycznego, zezwolenie na odprawianie mszy św. w pokoju chorego. Propagował on też „parafialne dni chorych” – dziś powszechnie przyjęte, a także rekolekcje dla chorych. Przy moralnym poparciu ks. Rękasa powstała wspólnota chorych i zdrowych – bractwo dominikańskie Rodzina Matki Boskiej Bolesnej.
W 1964 r. – po śmierci ks. Rękasa – funkcję sekretarza Apostolstwa Chorych objął ks. Jan Szurlej, urodzony w 1914 r. w województwie stanisławowskim. Ksiądz Jan już od 1946 r. współpracował z księdzem Rękasem i dla tej idei pracował do końca życia (zmarł w 1982 r.).
Apostolstwo Chorych działa nadal. Pomaga chorym przeżywać cierpienie. Tworzy wzajemną więź między cierpiącymi i między tymi, którzy opiekują się nimi, współcierpią.
Obecnie duszpasterzem Apostolstwa Chorych jest ks. Czesław Podleski.