Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

PUBLIKACJE

Ksiazki i czasopisma omówione w naszych kwartalnikach

Wszystkie | 2005 | 2004 | 2006 | 2007 | 2002 | 2003 | 2001 | 2000 | 1999 | 1998 | 1996 | 1997 | 1995 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016
Sortuj alfabetycznie | Sortuj numerami



Tucholska Krystyna, Kostuch Bożena, Huculszczyzna. Ceramika pokucka

[3/2008]

Tę książkę – raczej album – będzie zapewne trudniej nabyć entuzjastom Huculszzyzny spoza Krakowa niż w nim mieszkającym. Oto krakowskie Muzeum Narodowe – wpisując się niejako w zorganizowane tu w marcu Dni Huculszczyzny (patrz w dziale Kultura–Nauka) – wydało dość gruby tom (250 stron – liczne ilustracje) pt. Huculszczyzna. Ceramika pokucka w serii Katalogi zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie, Kraków 2008). Autorkami są panie Krystyna Tucholska i Bożena Kostuch (nb. nasza autorka*).
Książkę otwiera znakomity Wstęp, będący w istocie omówieniem istoty ceramiki pokuckiej (to określenie autorki uważają za właściwsze niż ceramika huculska), jej historii i rodzajów wyrobów, technologii wytwarzania, cech charakterystycznych zdobnictwa oraz twórców.
Ceramika użytkowa była zapewne na Pokuciu wytwarzana od dawna, ponieważ istniały tam podstawowe materiały garncarskie – złoża bogatej, żelazistej gliny i białego krzemionkowego piasku. Jednak szczególna forma artystyczna, która przyniosła tej ceramice sławę, zaczęła się utrwalać od połowy XIX wieku, gdy w warsztatach w Kosowie, Pistyniu, Kutach i Kołomyi zaczęli tworzyć szczególnie zdolni garncarze, głównie Polacy.
Najsławniejszym, uważanym za twórcę stylu pokuckiego, był Aleksander Bachmiński (1820–1882) w Kosowie. Do czołówki należeli ponadto Michał Baranowski, rodziny Koszaków i Słowickich, a dalej Anna Baściak, Jan Budzianowski, Patkowscy.
Za przełomowy moment dla rozwoju popularności ceramiki pokuckiej uważa się rok 1880, gdy Czarnohorski Odddział Towarzystwa Tatrzańskiego zorganizował w Kołomyi Wystawę Etnograficzną Pokucia, którą obejrzał cesarz Franciszek Józef, wyróżniając szczególnie Aleksandra Bachmińskiego.
Po II wojnie polscy garncarze musieli opuścić rodzinne strony. Kilku z nich, np. Jan Broszkiewicz, osiedliło się w Oławie k. Wrocławia.

Na marginesie: Ukraińcy usiłują zawłaszczyć również twórców ceramiki pokuckiej. Przykładem Bachmiński, Polak i rzymski katolik, którego przezwali... Bachmatiukiem lub Bachmatiewem, albo Baranowski, nazwany Baraniukiem. Też sposób...

*    Artykuł o malarce Leli Pawlikowskiej w CL 1/06.