Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

SOKOŁÓW

Miasteczko w pow. stryjskim, wojew. stanisławowskim, leży w odległości 22 km na płd.wsch. od Stryja. Położone w widłach Świcy (lewy dopływ Dniestru) i Sukielu (dopływ Świcy).

Historia. Początkowo był Sokołów przysiółkiem wsi Dzieduszyce, która już w 1411 r. była w posiadaniu rodziny Dzieduszyckich h. Sas. W 1511 r. Jan Dzieduszycki, podsędek lwowski, otrzymał od króla Zygmunta I przywilej na założenie na terenie Sokołowa miasta na prawie magdeburskim. W 1520 r. ufundował parafię rzym.kat. i pierwszy kościół drewniany pw. św. Mikołaja. Wybudował także na wyspie zamek, który służyć miał zarówno celom obronnym, jak też jako rezydencja rodzinna. W 1533 r. wyjednał u króla przywilej na trzy jarmarki roczne, a w 1550 r. Wacław Dzieduszycki otrzymał dalszy przywilej na targi tygodniowe. Podczas napadu tatarskiego w 1520 r. i podczas wojen kozackich miasteczko było niszczone. Spalony w 1648 r. zamek został odbudowany i istniał prawdopodobnie do końca XVIII w., kiedy to uległ rozbiórce.
Od początku swego istnienia do 1939 r. Sokołów pozostawał w rękach rodziny Dzieduszyckich. Wyjątek stanowią tu lata 1845–59, gdy jego właścicielem był Ludwik Stecki, pułkownik wojsk polskich, uczestnik powstania listopadowego, oraz lata 1890–1907, kiedy należał do Stanisława Boguszewicza-Matkowskiego. Ostatnim właścicielem był Stanisław Dzieduszycki, syn ordynata poturzyckiego, Tadeusza.
Z początkiem 1944 r. nacjonaliści ukraińscy dokonali napadu na wieś, mordując ludność polską i paląc jej domy.
Zabytki. Kościół drewniany pw. św. Mikołaja, czwarty z kolei od czasu fundacji parafii, fundowany w 1770 r. przez Dominika Herakliusza Dzieduszyckiego, konsekrowany w 1868 r. Złożony z prostokątnej nawy i węższego od niej prezbiterium, do którego przylegała zakrystia. Przy wejściu prostokątna kruchta. W 1893 r. zalany podczas powodzi, w 1913 r. odnowiony. We wrześniu 1939 r. został obrabowany przez niejakiego Mikitę i kilku okolicznych mieszkańców. W 1944 r. kościół został spalony.
Dwór wybudowany w miejscu dawnego zamku, ukończony w 1890 r., niezbyt duży, piętrowy. Wnętrza miały wyposażenie w stylu renesansowym, zamówione we Wiedniu.