Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

SĄSIADOWICE

Położenie. Wieś w pow. samborskim, wojew. lwowskim, położona 15 km na płn. zach. od Sambora. Leży nad potokiem Głębokim, dopływem Strwiąża. Najwyższy punkt 369 m npm. na wznoszącym się po stronie płn.-zach. wzgórzu Guty. Parafia rzym.-kat. w miejscu.

Historia. W 1347 r. nadane Herburtom przez Władysława Opolczyka. Parafia rzym.-kat. erygo­wana w XV w. z drewnianym kościołem parafialnym pw. św. Mikołaja. W 1600 r. na miejscu pierwszego kościoła zbudowano drugi, również drewniany, ufundowany z zapisu Stanisława Herburta przez jego syna, Erazma. Kościół spalony przez Tatarów w r. 1624, odbudowany i konsekrowany w 1671 r. Około 1585 r. w Sąsiadowicach rozwinął się kult św. Anny, której płaskorzeźba przedstawiająca św. Annę Samotrzeć (tj. św. Annę
z Matką Boską i Dzieciątkiem) została wg legendy wyorana na wzgórzu nazwanym Górą Łaskawą, położonym na wsch. od wsi. Erazm Herburt ufundował kościół murowany pw. św. Anny, konsekrowany w 1591 r. W 1603 r. Herburtowie ufundowali przy kościele drewniany klasztor dla karmelitów trzewiczkowych i w 1609 r. formalnie przekazali im kościół. W 1613 r. całe założenie otoczono murem ceglanym z czterema basztami oraz fosą, a w 1626 r. obwarowanie umocniono jeszcze wałem ziemnym. W r. 1631, na skutek zadłużenia, Herburtowie stracili swe dobra, w tym także Sąsiadowice. W 2. poł. XIX w. właścicielami byli Jan Dunin i oo. karmelici.

Zabytki. Kościół parafialny oo. karmelitów trzewiczkowych pw. św. Anny, wybudowany
w 1587 r., murowany z cegły i kamienia. Prezbiterium jednoprzęsłowe, zamknięte trójbocznie
i zwrócone na wschód; korpus złożony z dwuprzęsłowej nawy oraz dwóch kaplic jednakowej
z nią długości po bokach. Sklepienie kolebkowe, fasada trójosiowa, dwukondygnacyjna, ze zwieńczeniem. We wnętrzu freski z 2. połowy XVIII w., przemalowane w 1863 r. (?) przez Michała Łozińskiego (apoteoza św. Anny i alegorie cnót). Pierwotnie we wnętrzu było 7 ołtarzy i ambona drewniana, polichromowane i złocone, z ornamentem rokokowym (do dziś zachowane 3 ołtarze, w tym główny, obecnie przebudowany i uzupełniony). Płaskorzeźba św. Anny Samotrzeć
w ołtarzu głównym, słynęła łaskami na całą okoli­cę i sprowadzała do Sąsiadowic liczne ­pielgrzymki.

Klasztor na rzucie asymetrycznej podkowy,
z przylegającym od wsch. kościołem. Murowany jednopiętrowy budynek klasztorny, wzniesiony ok. 1742 r. dzięki fundacji Franciszka Borzęckiego, starosty żydaczowskiego. W 1828 r. zniszczony przez pożar, w ciągu kilku lat odbudowany.
W październiku 1940 r. zajęty przez wojska sowieckie na szkołę podoficerską, odzyskany przez zakonników po wkroczeniu Niemców. W 1946 r. opuszczony przez nich w ramach ekspatriacji ludności wsi. Do 1958 r. służył jako magazyn kołchozowy, następnie stał pusty, podobnie jak kościół, ulegając ruinie.

Czasy obecne. W 1989 r. kościół i ocalała część klasztoru zostały odzyskane przez miejscowych wiernych i w latach 1989–95 poddane remontowi.