Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

DOLINA

Położenie. Miasteczko powiatowe w woj. stanisławowskim, położone nad potokami Tarzanką i Siwką, dopływami Świcy (zob. CL 2/2000), na wys. 438 m n.p.m. Leży o 3 km od linii kolejowej Stanisławów – Stryj (odpowiednio 71 i 7 km). W okresie międzywojennym Dolina liczyła blisko 9000 mieszkańców. Parafie obu obrządków znajdowały się na miejscu. Pracowały tu tartaki i warzelnia soli. Odbywały się tradycyjne jarmarki na bydło.
Historia. Dolina należała do majątków królewskich. Data nadania praw miejskich jest nieznana, podobnie jak data fundacji parafii rzym.kat. Fundację parafii odnowił król Kazimierz Jagiellończyk w 1469 r., a miejskie prawo magdeburskie potwierdził Zygmunt Stary w 1525 r., ustanawiając jednocześnie pięć jarmarków, podczas których handlowano głównie bydłem i kożuchami. W tym samym roku król zezwolił mieszczanom i wójtowi na warzenie soli w takich ilościach jak w Kołomyi. W 1557 r. mieszczanie otrzymali pozwolenie na pędzenie gorzałki, pod warunkiem utrzymywania wałów miejskich w należytym stanie. W 1662 r. lustratorowie starostwa dolińskiego napisali w raporcie, że zamek przez zaniedbanie kolejnych dzierżawców został w niwecz obrócony. W 1. poł. XVIII w. starostwo należało do Tarłów, a od Doroty Tarłowej, wojewodziny lubelskiej, nabył je w 1755 r. hetman Wacław Rzewuski, ale już w 1761 r. przekazał je swemu synowi Sewerynowi. Po I rozbiorze Polski Dolina przeszła na własność rządu austriackiego. W XIX w. warzono tu znaczną ilość soli kuchennej i bydlęcej. W 1870 r. urządzenia warzelni poruszane były jeszcze kieratem konnym.
Zabytki. Kościół parafialny rzym.kat. pw. Narodzenia NMP, murowany, konsekrowany w 1838 r. Cerkiew parafialna gr.kat. pod tym samym wezwaniem.
Czasy obecne. Kościół, zamknięty po II wojnie, zwrócony został wiernym w 1991 r. Przywrócony do kultu wymagał trwającego kilka lat remontu, podobnie jak odzyskany budynek plebanii. Proboszczem jest obecnie ks. Krzysztof Panasowiec. W rozbudowywanej plebanii odbywa się corocznie kilka turnusów oazowych dla młodzieży szkolnej z terenu archidiecezji lwowskiej.