Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

ANTONIÓWKA

Osada w pow. stryjskim, wojew. stanisławowskim, powstała na terenach folwarcznych w ruskiej wsi Jajkowce, wykupionych w 1903 r. przez ks. Antoniego Trzopińskiego, proboszcza z pobliskiej Kochawiny. Ks. Trzopiński sprowadził tam sto rodzin kolonistów z Podhala, z Sidziny (z której pochodził) oraz z Zawoi i uzyskał dla osady status oddzielnej wsi (liczyła ok. 800 mieszkańców). Zadbał również o kościół dla osadników, adaptując do celów kultowych jeden z gospodarczych budynków folwarku. Powstały w ten sposób kościół został poświęcony w 1904 r. i otrzymał wezwanie św. Antoniego Padewskiego. Był to prosty budynek ceglany na planie prostokąta z drewnianym gankiem od wschodu przed drzwiami wejściowymi i dobudowaną ośmioboczną wieżyczką na sygnaturkę. Jako plebania służyć miał obszerny dwór. W 1907 r. na plebanii zamieszkało dwóch świeżo przybyłych, pierwszych
w Polsce pallotynów, przyjętych przez ks. Trzopińskiego na prośbę abpa Józefa Bilczewskiego. Ks. Trzopiński powierzył im obsługiwanie kościoła. Rychło stała się Antoniówka siedzibą pierwszego polskiego domu nowicjackiego zgromadzenia. Kształtowaniu powołań służyć miało utworzone już w 1908 r. niższe seminarium duchowne, mające status gimnazjum. Naukę rozpoczęło w nim 12 chłopców pochodzących ze wszystkich zaborów. W 1913 r., z powodu tarć z ks. Trzopińskim, pallotyni opuścili Antoniówkę, przenosząc nowicjat do Bochni, a niższe seminarium do Wadowic.
W 1923 r. Antoniówka stała się samodzielną parafią, niezależną od parafii kochawińskiej, której filią była od 1912 r. Kościół parafialny w Antoniówce zamknięto w 1946 r., po wyjeździe miejscowej ludności polskiej. Budynek kościelny zamieniono na magazyn zboża, dzieląc wnętrze na dwie kondygnacje i wybijając w elewacji dwa rzędy okien. Po jakimś czasie przekazano go na szkołę. Obecnie, po wybudowaniu nowej szkoły, budynek należy do jej obejścia.
Przerobiony na plebanię dwór został rozebrany na początku lat dwudziestych XX w. ze względu na zły stan techniczny (zawilgocenie). W 1925 r. zbudowano na jego miejscu nowy jednopiętrowy budynek.