Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

PUSTOMYTY

Położenie. Wieś (dziś miasto) w powiecie lwowskim, w odległości 18 km na płd. zach. od centrum Lwowa, przy linii kolejowej Lwów–Stryj. Leży na wys. 275 m n.p.m., nad potokiem Stawczanka, wpadającym do rzeczki Szczerek, lewego dopływu górnego Dniestru. Przed II wojną Pustomyty liczyły ok. 1400 mieszkańców.
Historia. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z pocz. XVI w.; Pustomyty (noszące wcześniej nazwę Myto) należały wówczas do Dzieduszyckich. Jan Dzieduszycki sprzedał je w r. 1528 Janowi Tarnowskiemu, ale wkrótce do niego powróciły. W 1541 r. należały do Mikołaja (syna Jana), a w 1682 r. do Stanisława Dzieduszyckiego, chorążego lwowskiego i posła na sejmy. Przed rokiem 1721 dobra te przeszły w inne ręce, ale nazwisko ich właściciela nie jest znane. W poł. XIX w. należały do Jerzego Jarosławskiego, a po kilku latach ich właścicielem został Longin de Sajo Dunca (Dunka de Sajo).
Ten ostatni, wykorzystując istniejące w Pustomytach źródła wody mineralnej, w latach 1880. zbudował w pobliżu dworu zakład kąpielowy. Przed I wojną światową było tam już kilka willi, restauracja i duży park. Liczba kuracjuszy dochodziła do 300 rocznie.
Na pocz. lat 90. Pustomyty należały do hr. Ludwika Grocholskiego, a pod koniec wieku do dr. Władysława Gawańskiego, od którego przejął je Bank Hipoteczny we Lwowie, od Banku zaś odkupili Kazimierz i Władysław Marsowie, od nich natomiast Wawrzyniec (?) Lewakowski. W końcu dobra zostały rozparcelowane. W czasie I wojny zakład kąpielowy uległ znacznemu zniszczeniu; w 1939 r. istniał już tylko dwór i park. Dwór ten – sądząc po jego klasycystycznej architekturze – mógł być wzniesiony na przełomie XVIII/XIX w., jednak wobec wielokrotnej zmiany właścicieli brak materiałów, mogących być źródłem informacji o jego powstaniu, zmianach itp.
Parafia w Pustomytach została ustanowiona dopiero w 1913 r.; niewiele wcześniej, w 1905 r. zbudowano kościół. Do tego czasu płn. część miejscowości, zwana Wolicą, należała do parafii w Nawarii, a reszta do Hodowicy. Fundatorem parafii był arcybiskup wileński Karol Hryniewiecki, który za opór przeciw rusyfikacji został przez władze carskie wydalony z Wilna i zesłany, a w 1895 r. osiadł we Lwowie, gdzie prowadził działalność duszpasterską i wspierał budowę świątyń.
Ostatni proboszcz Pustomyt, ks. Jakub Sowa, opuszczając wraz z wiernymi parafię w czerwcu 1945 r., wywiózł też część wyposażenia kościoła. Niektóre z zachowanych obiektów kultu znajdują się obecnie w diecezji opolskiej (k. Prudnika): obraz MB Ostrobramskiej w kościele w Ścinawie Małej, a obraz św. Rodziny w kaplicy w Prężynce.
Po II wojnie światowej kościół pustomycki został zamieniony na tzw. klub młodzieżowy.