Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

RZĘSNA POLSKA

Położenie. Wieś w powiecie lwowskim, w odległości 8 km na płn. zach. od centrum Lwowa (obecnie jedna z jego dzielnic). Leży na wys. 320 m n.p.m., przy drodze do Janowa. O 2 km dalej znajduje się Rzęsna Ruska, a w pobliżu znana miejscowość letniskowa Brzuchowice. W okresie międzywojennym Rzęsna Polska liczyła ok. 2400 mieszkańców, w tym co najmniej 90% Polaków.
Historia. Okoliczne dobra od początku swych dziejów należały do arcybiskupstwa lwowskiego, i właśnie na tych gruntach arcybiskup założył wieś w 1433 r., a król Władysław Jagiełło nadał jej prawo magdeburskie. Między arcybiskupem a władzami Lwowa toczył się długotrwały spór o granice posiadłości. Władze utrzymywały, że do tej wsi zostały nieprawnie wcielone miejskie grunta białohorskie, ale wynik procesu był dla Lwowa niepomyślny. Do sprawy powrócono w następnym wieku i w 1548 r. zawarto ugodę, określającą te granice. W 1595 r. toczył się podobny spór między abp. D. Solikowskim a podstolim lwowskim J. Sępem-Szarzyńskim, właścicielem Zimnejwody (zob.) i Rudna.
Rzęsna Polska należała pierwotnie do lwowskiej parafii pw. MB Śnieżnej. Data powstania miejscowej parafii nie jest znana; różne źródła określają ją na r. 1400 lub 1611. W r. 1641 odnotowano istnienie w Rzęsnej szkółki parafialnej. Początkowo w Rzęsnej miała być drewniana kaplica. Na temat pierwotnego drewnianego kościoła nic nie wiadomo; ten, bądź kolejny kościół został spalony przez Turków, ale już w 1672 r. odbudowany. Następny kościół drewniany wystawiono w roku 1742, a murowany w 1895, wg projektu Jana Kajetana Jankowskiego, w stylu przejściowym (neoromanizm z elementami neogotyckimi), obydwa pw. św.św. Piotra i Pawła. W 1924 r. Jan Domański wykonał polichromię. W bocznym ołtarzu znajdował się XVII-wieczny obraz łaskami słynący MB Pocieszenia (obecnie w kościele paraf. w Konradowie k. Wschowy).
Po I wojnie w skład parafii wchodziły Rzęsna Polska i Ruska, Rokitno i Brzuchowice, a po utworzeniu parafii w Brzuchowicach (zob.
CL 3/96) tylko obie Rzęsne. Pod koniec lat 30. w należącej do Rzęsnej Batorówce wystawiono murowany kościół pw. Najśw. Serca Pana Jezusa (wg projektu W. Dayczaka) i ustanowiono osobną parafię.
Czasy obecne. Kościół w Rzęsnej Polskiej użytkują grekokatolicy; dokonano jego przebudowy. Rzymscy katolicy, aby zarejestrować swoją wspólnotę, musieli nabyć pomieszczenie na kaplicę. Kupili też działkę pod budowę nowego kościoła, ale administracja Lwowa dotąd (2000 r.) nie udzieliła na to zgody.