Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

STOJANÓW

Miasteczko w powiecie radziechowskim, woj. tarnopolskim, 12 km na płn. od Radziechowa (zob. CL 3/96). Pobliskie wzgórze Mogiła (276 m n.p.m.) wyznacza europejski dział wód między dorzeczem Bugu i Styru (zob. CL 2/2000).
Miejscowość znana była od XV w. Naturalną barierę obronną stanowiły dla niej okoliczne błota, otaczające ją z trzech stron. W 1547 r. król Zygmunt August nadał miasteczku prawo magdeburskie i zobowiązał mieszczan do pomocy w budowie i obronie zamku w Sokalu, do którego Stojanów należał.
Parafia rzym.kat. ufundowana została przez Annę i Wojciecha Kadłubickich w r. 1624. W 2. połowie XIX w. był tam drewniany kościół pw. św. Wojciecha. W roku 1905 wystawiono kościół murowany w stylu neogotyckim pw. Najśw. Serca Pana Jezusa. Obok znajduje się dawna plebania zbudowana w stylu polskiego dworku. W Stojanowie był klasztor oo. bazylianów. Drewniana cerkiew pochodziła z 1822 r., nową wybudowano w 1933 r.
W okresie zaborów miasteczko, leżące na granicy z Rosją, znacznie podupadło, dopiero gdy w r. 1912 zbudowano linię kolejową Lwów–Stojanów, przedłużoną w 1928 r. do Łucka, zaczęło się z zacofania podnosić. Właścicielem dóbr ziemskich (ok. 600 ha) był w tym czasie H. Tumin.
Nieliczni pozostali w Stojanowie Polacy nie przejawiają inicjatywy przejęcia dobrze zachowanego kościoła.     (T.K.)