Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

CZUKIEW

Wieś w powiecie samborskim, wojew. lwowskim, położona między Dniestrem a jego prawobrzeżnym dopływem, rzeczką Czukiew (dawny Szczukiew, a pierwotna nazwa wsi brzmiała Kotkowice).
Najwcześniejsza wzmianka historyczna o Kotkowicach pochodzi z 1415 r., kiedy to Władysław Jagiełło zezwolił na przeniesienie wsi na prawo niemieckie. Zapewne w tym samym roku erygowana tam została parafia rzym.kat. Od roku 1419 dziesięciny z parafii stanowiły beneficje kościelne (najpierw przypisane katedrze przemyskiej, od 1457 r. kościołowi parafialnemu w Samborze, a od 1631 r. do końca XVIII w. kolegium scholastyków w Jarosławiu). Nazwa Czukiew po raz pierwszy występuje w 1521 r. (Kothkowycze alias Czukyew). Do połowy XVIII w. obie nazwy używane były wymiennie.
Pierwsza wiadomość o kościele parafialnym w Czukwi pochodzi z protokołu wizytacji przeprowadzonej w 1636 r., w którym znajduje się zapis, że w 1623 r. kościół spalony został przez Tatarów. Nowy, drewniany kościół postawiono w roku 1628. Teren przykościelny otaczały drewniane fortyfikacje.
Obecny kościół parafialny pw. Narodzenia NMP pochodzi z 1726 r., a konsekrowano go w 1743 r. Wybudowany z kamienia łupanego i cegły, tynkowany, złożony z trójprzęsłowej nawy i wyższego od niej prezbiterium, zamkniętego ścianą prostą, do której przylega zakrystia. Po bokach prezbiterium dwie prostokątne kaplice. W 1928 r. do nawy dobudowano kruchtę zaprojektowaną przez inż. Manasterskiego z Sambora. XVIII-wieczne wyposażenie kościoła zastąpiono pod koniec XIX w. ołtarzami w stylu neoromańskim.
W 1957 r. kościół został zamknięty i zamieniony na skład chemikaliów. Ostatni proboszcz, ks. Jan Wajda, zdołał wywieźć część ruchomości kościelnych (w tym obrazy ołtarzowe). W 1990 r., po odzyskaniu kościoła przez tamtejszą wspólnotę parafialną, powróciły one do Czukwi. Kościół zachował się w dobrym stanie. Po odzyskaniu go odmalowano wnętrze i wybudowano nowy chór muzyczny.
Wśród zachowanych zabytków najcenniejszy jest obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, ze srebrnymi sukienkami i koronami; umieszczony w prowizorycznym ołtarzu.