Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

RENIÓW

Położenie. Wieś w pow. zborowskim (dawniej brodzkim), woj. tarnopolskim, 4 km na płd. wsch. od Załoziec, położona na prawym brzegu Seretu. Od płd. ograniczona stawem Reniowskim (nazwa wymieniona już w r.1546) lub Wertełeckim (314 m n.p.m.), od wsch. lasem (384 m n.p.m.). Liczba mieszkańców wynosiła poniżej tysiąca, mieszana, z lekką przewagą ilościową ludności ruskiej nad polską. Położony na drugim brzegu Seretu przysiółek Nowosiółka miał ludność czysto polską.
Historia. Wieś istniała już w XVI w., a wg miejscowego podania założycielem osady miał być Hryń lub Hreń, który się tu pobudował. Reniów należał do dóbr załozieckich i wraz z nimi kolejno zmieniał właścicieli (zob. Załoźce). Ludność zajmowała się rolnictwem i pasterstwem (hodowla owiec), z którym zapewne wiązała się tradycja tkactwa ludowego.
Parafie rzym.kat. i gr.kat. znajdowały się w Załoźcach. W 1908 r. z inicjatywy wójta wsi, Macieja Dayczaka, wybudowano kościół filialny pw. MB Królowej Korony Polskiej, jednonawowy z wieżą, z kamienia łamanego. Autorem projektu był syn wójta, Wawrzyniec Dayczak, wtedy student Politechniki Lwowskiej, wykonawstwo zaś powierzono mistrzowi budowlanemu z Sieniawy, Stawarskiemu. Kamień na budowę podarował ówczesny właściciel wsi, Tadeusz Cieński; rodzina ufundowała również harmonię i ołtarz w stylu zakopiańskim (projektu Malacha, absolwenta szkoły w Zakopanem) z obrazem MB Częstochowskiej. W czasie działań wojennych w 1915 r. kościół został przez Niemców wysadzony w powietrze,
a budulec użyty do budowy dróg. Zniszczeniu uległa wówczas też większość starej drewnianej zabudowy wsi. Ludność wcześniej ewakuowano do Czech. W 1927 r. arch. W. Dayczak opracował projekt odbudowy kościoła, skromniejszy, bez wieży. Wykonawcą był mistrz murarski z Załoziec, Góral.
Zabytki. Cerkiew filialna gr.kat. z końca XIX w., murowana, usytuowana na miejscu starszej, drewnianej, budowana przez Stawarskiego. Kapliczka drewniana z figurą św. Jana Nepomucena, w stylu rokokowym z w. XVIII. Budynek dworski, zwany „starą karczmą”.
(M.D.D.)