Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

KULPARKÓW

Dawna wieś podmiejska na płd.zach. od Lwowa, między Sygniówką od zach., Kozielnikami (zob.) od wsch. i Sokolnikami (zob.) od płd. Na przełomie XIX/XX w. liczyła niespełna 1 tys. mieszkańców. Kościołem parafialnym dla ludności rzym.kat. był kościół św. Marii Magdaleny we Lwowie, dla gr.kat. cerkiew św. Jura. W XX w. Kulparków przekształcił się w podmiejskie osiedle, które przed II wojną miało ok. 3000 mieszkańców.

Nazwa Kulparkowa wywodzi się od folwarku Goldberghof, założonego tu jeszcze w średniowieczu przez mieszczanina lwowskiego Pawła Goldberga. Z biegiem czasu nazwa przekształciła się w Goldparków, a w końcu na Kulparków. W 1425 r. lwowska rada miejska upoważniła Goldberga do karczunku okolicznych lasów, po obu stronach drogi stryjskiej, i do zasiedlenia pozyskanych w ten sposób gruntów. Osadnicy mieli być przez pierwszych 16 lat zwolnieni od wszelkich danin, później zaś mieli płacić roczny czynsz do kasy miejskiej. W lustracji Ziemi Lwowskiej z 1570 r. wzmiankowane jest istnienie cegielni na jednym z łanów wsi.
Kulparków stał się znany po 1875 r., kiedy to powstał tutaj zakład dla chorych psychicznie, przeniesiony ze Szpitala Powszechnego we Lwowie. Pierwszy dwupiętrowy budynek (arch. A. Kuhn) otoczony parkiem wzorowany był na zakładzie w Getyndze i pomieścić mógł 600 pacjentów. W latach 1891 i 1904–06 dobudowano kolejne pawilony (arch. Z. Kędzierski), powiększając zakład tak, by jednocześnie leczyć się w nim mogło ok. 1100 chorych. Podczas wojny polsko-ukraińskiej zakład znalazł się na linii walk i poważnie ucierpiał od kul i rabunków ukraińskich.
Po II wojnie światowej rejon Kulparkowa został zabudowany blokami mieszkalnymi. (M.T.)