Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

HOŁOSKO WIELKIE i MAŁE

Wsie podmiejskie, pierwsza położona o 4 km, druga o 3 km na płn. od Lwowa. Sąsiadują od wsch. i płd. z Kleparowem i Zamarstynowem (oba zob.), od płn. z Brzuchowicami (zob. CL 3/96), od zach. z Rzęsną Polską. Przepływająca tędy Pełtew włącza obszar obu wsi do dorzecza Wisły. Od strony płn. wznoszą się wzgórza (360 m n.p.m.), należące już do Roztocza.

Początek Hołoska W. dało założenie w 1402 r. przez Piotra Zimmermanna folwarku na podmiejskim uroczysku (nazwa figuruje już w aktach sądowych z 1413 r.). Katarzyna z Zimmermannów scedowała folwark na rzecz swego męża Januszka, poborcy podymnego. Z czasem powstała tu osada. W 1422 Jan Zimmermann założył w sąsiedztwie drugi folwark, nazwany Hołosko Małe. W 1470 r. rada m. Lwowa zezwoliła mieszczaninowi Janowi Hanelowi na sprowadzenie na teren Hołoska osadników, którzy mieli wpłacać czynsz do kasy miejskiej.
Później, już w w. XVI, obie wsie należały do rodziny Szymonowiczów, krewnych poety Szymona Szymonowicza (Szymonowica), pierwszego sielankopisarza polskiego. W latach 1610 i 1615 ławnicy lwowscy zakupili tereny w Hołosku W. i M., by pobudować sobie dworki. Część dochodów z tych posiadłości zasilała kasę miejską. W 2. poł. XIX w. własność większa w Hołosku należała do m. Lwowa. Na pocz. XX w., wykorzystując tamtejszy mikroklimat, który Hołosko zawdzięczało okolicznym lasom szpilkowym, założono tam sanatorium dla chorych na płuca. (M.T.)
KASTELÓWKA
Obszar w płd.zach. części Lwowa, rozciągający się wzdłuż potoku i drogi (współcześnie ulicy) Wuleckiej w kierunku płn.zach. (naprzeciw wzgórz Wuleckich), wraz z wysoką skarpą i ponad nią, aż do drogi Krzyżowej (później ul. A. Potockiego), ograniczony późniejszymi ulicami Lenartowicza i Issakowicza. Nazwa (zapomniana w latach międzywojennych) pochodziła od mieszczańskiej rodziny Castellich, przybyłej do Lwowa w XVII w. z Włoch, która miała tam swoją posiadłość. Osią tego obszaru jest ul. Nabielaka (nazwa nadana w 1895 r.), której nieprosty przebieg powtarza dawny układ dróg w obrębie posiadłości. (A.C.)