Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

BORYNICZE

Wieś w pow. bobreckim, wojew. lwowskim, położona w odl. 16 km na płd.wsch. od Bóbrki, a 51 km od Lwowa, przy linii kol. do Stanisławowa. Należała do parafii rzym.kat. w Brzozdowcach.

Historia. Zanotowana w źródłach po raz pierwszy w 1412 r. jako własność rodziny Borynickich (vel Boryńskich). W 1515 r. zniszczona przez Tatarów. Od połowy XVI w. dokumenty wykazują rozdrobnienie wsi poiędzy różnych właścicieli, wśród których występują Piotr i Andrzej Kłodniccy, nieznanego imienia Hermanowski, Krzysztof Nahujowski, Walenty Oparski. Po 1736 r., zapewne już scalona, była własnością Michała Józefa Rzewuskiego, a w 1781 r. jako posag petroneli Rzewuskiej dostała się Jackowi Małachowskiemu. Następnie w krótkich odstępach czasu kilkakrotnie zmieniała właścicieli. Na przełomie XVIII i XIX w. zakupił ją Jan Gwalbert Ufniarski h. Jastrzębiec, który w 1809 r. testamentalnie przeznaczył swe dobra córce Felicji, żonie Kazimierza Badeniego.

W posiadaniu Badenich pozostawała do 1858 r., kiedy to drogą zamiany majątków, przejął ją Włodzimierz Borkowski h. Junosza, galicyjski działacz społeczny i polityczny. W 1870 r. założył on ordynację borynicką skupiającą dobra należące dawniej do Ufniarskich. W 1873 r. Borkowski wybudował jako rodzinną rodzinną obszerny pałac, powiększony w latach 1901-05, jednak spalony w 1914 r. przez wojska rosyjskie. Po Włodzimierzu ordynacja dostała się jego wnuczce, Marii Dembińskiej, od 1896 r. żonie Stanisława Mycielskiego. Syn ich, Ludwik Mycielski, był ostatnim właścicielem Borynicz.

Zabytki. Dwa identyczne klasycystyczne, parterowe budynki z portykami o czterech toskańskich kolumnach przed wejściami, kryte wysokimi, czterospadowymi dachami, będące pozostałością po zespole dworskim Ufniarskich. Przed wojną w jednym z tych budynków mieścił się zarząd ordynacji.

Kaplica wybudowana w okresie międzywojennym na ruinach spalonej w 1914 r. kaplicy pałacowej i przylegającej do niej galerii; murowana, zwrócona na południe, z wydłużoną nawą i krótkim prezbiterium zamkniętym półkolistą absydą, oraz z fasadą zwieńczoną trójkątnym przyczółkiem. Zaprojektowana przez Helenę Mycielską, budową kierował Józef Wesołowski z Brzozdowiec. W ołtarzu znajdował się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, przywieziony z Rzymu przez Włodzimierza Borkowskiego, ocalony z pożaru w 1914 r. W 1945 r. przewieziony do Kamienia Pomorskiego, zaginiony. Po wojnie kaplica została przebudowana (zmieniona górna część fasady oraz rozmieszczenie okien), z wnętrzem podzielonym drewnianą konstrukcją na dwie kondygnacje, pełnił funkcję śpichlerza kołchozowego. Kapliczka - nisza z figurą MB Niepokalanej w ścianie jednego z budynków, według miejscowej tradycji jest pamiątką ocalenia wsi podczas najazdu tatarskiego w 1620 r.