Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

PRZYŁBICE

Wieś w pow. jaworowskim, wojew. lwowskim, położona 11 km na płd.wsch. od Jaworowa, przy drodze do Sądowej Wiszni. Parafia rzym.kat była w Bruchnalu, gr.kat w miejscu.

Historia. W 1376 r. Władysław Opolczyk nadał rozległe grunty należące do wsi braciom Herbordowi i Frydruszowi z Felsztyna. Syn lub wnuk jednego z nich, Herbord (†1453) założył na terenach sąsiadujących z wsią miasteczko Bruchnal. Na własność dobra przyłbickie dostał dopiero Walenty Herburt (†1555). W 1589 r. zakupił je Jan Dulski h. Przegonia, lecz już pod koniec 1. ćwierci XVII w. zostały sprzedane Jakubowi Bobowskiemu, który w 1634 r. odsprzedał je z kolei Mikołajowi Stoigniewowi. Od tego czasu Przyłbice często zmieniały właścicieli. Byli nimi kolejno Kazanowscy, Stanisław Jabłonowski, Niezabitowscy, Urbańscy. W połowie XVIII w. Ignacy Urbański sprzedał tamtejsze włości Teresie z Pociejów Humieckiej, a ta odsprzedała je Atanazemu Szeptyckiemu, grekokatolickiemu biskupowi przemyskiemu. Szeptycki ufundował we wsi cerkiew parafialną. Po śmierci biskupa Przyłbice przypadły jego bratu Bazylemu. W 2. połowie XIX w. majątek należał do Jana Szeptyckiego, żonatego z córką Aleksandra Fredry, Zofią. Synowie Jana, dziedzicząc po nim, podzielili między siebie dobra. Same Przyłbice wraz z Bruchnalem dostały się najmłodszemu, Leonowi, który był ich właścicielem do września 1939 r., kiedy to po wkroczeniu wojsk sowieckich został wraz z żoną zamordowany przez NKWD w dworskim parku.

Zabytki. Początkowo, zdaje się, Szeptyccy mieszkali w Bruchnalu i dopiero w XIX w. przenieśli się do Przyłbic, postawiwszy tam skromny dwór. W ostatniej ćwierci stulecia Jan Szeptycki wybudował obszerny nowy dwór, powiększony jeszcze w 1902 r. Wyposażenie wnętrz dworskich stanowiły zabytkowe meble, makaty buczackie, portrety rodzinne Szeptyckich i Fredrów. Na początku I wojny światowej dwór został obrabowany. Ocalały tylko przedmioty oddane uprzednio na przechowanie ludności miejscowej. W 1939 r., po ponownym obrabowaniu i śmierci właścicieli, opustoszały dwór popadł w ruinę i obecnie już nie istnieje.

Z budynków dworskich zachował się śpichlerz datowany na XVIII w., murowany, piętrowy, kryty dachówką. W odległości 0,5 km od dworu stała kaplica grobowa, wzniesiona przez Zofię z Fredrów Szeptycką.