Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

TULIGŁOWY

Położenie. Wieś w powiecie rudeckim, woj. lwowskim, między Rudkami (14 km) a Komarnem (5 km). Przez wieś przepływa potok Łukacz, dopływ Wereszycy. Na przełomie XIX/XX w. w Tuligłowach mieszkało ponad 1900 Polaków, 1 Rusin i 7 Niemców.
Historia. Na pocz. XV w. dziedzicem Tuligłów był Kunat h. Topór, podstarości krakowski, a drogą posagu dostały się w posiadanie rodziny Korytków h. Jelita. Stanisław Korytko ufundował w 1599 r. parafię rzymskokatolicką i murowany kościół pw. św. Doroty, wzniesiony w r. 1600. Sukcesorzy Stanisława odsprzedali Tuligłowy Mikołajowi Krosnowskiemu, stolnikowi lwowskiemu. Jego jedyna córka Anna 1o Potocka, 2o Humiecka zmarła bezpotomnie. Od pocz. XIX w. Tuligłowy należały do Balów h. Gozdawa. Ostatnim właścicielem był do II wojny Stanisław Bal.
W Tuligłowach urodził się jako syn miejscowego organisty, Julian Fałat (1853–1929), malarz scen myśliwskich, wiejskich scen rodzajowych, typów ludowych i krajobrazów z ulubionym motywem wiejskiego kościółka.
Zabytki. Dwór Balów z końca XIX w. (powstał przez rozbudowę starego dworu). Dwukondygnacjowy, o zróżnicowanej bryle z tarasami i balkonami, nakryty wysokim dachem z wieżami. Autorami projektu byli zapewne F. Fellner i H. Helmer, (twórcy m.in. Kasyna Szlacheckiego we Lwowie), a dekoracja zewnętrzna z elementami secesyjnymi była dziełem P.W. Harasimowicza. Podczas I wojny światowej przepadło całe wyposażenie wnętrza dworu, ze znajdującymi się tam dziełami sztuki i pamiątkami rodzinnymi. Zniszczenia uniknęły obrazy Jacka Malczewskiego, zaprzyjaźnionego z Balami.
Kościół w Tuligłowach (z 1870 r.) jest obecnie użytkowany jako cerkiew.
(M.T.)