Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

NIEMIRÓW

Położenie. Miasteczko i oddalone odeń o 4 km zdrojowisko w pow. rawskim (Rawa Ruska), woj. lwowskim. Leży w obrębie Roztocza, na wys. ok. 220 m n.p.m., w obszernej kotlinie, otoczonej gęstymi lasami, a położenie takie zapewniało mu łagodny klimat, brak wiatrów i zdrowe powietrze. Dojazd tylko drogowy, zaś najbliższa stacja kolejowa to Horyniec, na linii Rawa Ruska – Lubaczów (– Jarosław).
Historia. Niemirów powstał na mocy przywileju wydanego przez Stefana Batorego w 1570 r. pod Wielkimi Łukami, w którym król nagradzając zasługi wojenne Jędrzeja Fredry z Pleszowic, zezwolił mu na założenie miasta w należących do Fredry dobrach Wróblaczyn. Następnie król nadał Niemirowowi prawo magdeburskie i ustanowił tam skład soli z żup ruskich. W 1615 r. Niemirów przeszedł po kądzieli na Jana Stadnickiego ze Żmigrodu, który ufundował tu parafię rzymskokatolicką w 1636 r. i kościół parafialny, wzniesiony ok. 1640 r. (pierwotnie był tu kościół drewniany zbudowany ok. 1530 r.). W 1655 lub 1656 r. miasteczko uległo zniszczeniu przez pożar. Dnia 7 października 1672 r. Jan Sobieski odniósł pod Niemirowem świetne zwycięstwo nad Tatarami. W 1680 r. Wiktoryn Stadnicki wyposażył kościół parafialny, konsekrowany p.w. Trójcy św.
W Niemirowie miała również swoją siedzibę parafia grekokatolicka (diecezja przemyska, dekanat lubaczowski). Murowana cerkiew wzniesiona została przez Wiktoryna Stadnickiego w 1669 r., ukończona zaś kosztem Piotra Moszyńskiego w 1852 r. W okresie przedrozbiorowym istniał tu również klasztor bazylianów. Była też w Niemirowie murowana synagoga.
W południowej części miasteczka, nad jeziorem, stał zamek. Majątek niemirowski na przełomie XVIII i XIX w. stał się własnością Ignacego Hilarego Moszyńskiego, który w r. 1814 założył tu pierwszy zakład kąpielowy. W 1833 r. było już 150 pokoi dla kuracjuszy i 50 łazienek, restauracja, teatr i sala balowa. Potem nastąpił upadek i dopiero po 1870 r. ówcześni właściciele dóbr Krusensternowie (spolszczona rodzina pochodzenia kurlandzkiego) zapoczątkowali nowy okres powodzenia uzdrowiska. W latach międzywojennych było ono własnością spółki.
Zdrój. Naturalnymi środkami leczniczymi Niemirowa-Zdroju są źródła wody siarczano-słono-alkalicznej (której zalety nie ustępują wodom z Aix-les-Bains, Piszczan, Trenczyna lub Baden pod Wiedniem) i nieprzebrane pokłady wspaniałej borowiny. Stosowano tu kąpiele mineralne ze źródeł „Anna”, „Maria” i „Bronisława”, kuracje pitne ze źródła „Aleksandra” oraz zabiegi borowinowe. Wskazania lecznicze dotyczyły wszelkich stanów reumatycznych, neuralgii, porażeń i niedowładów, artretyzmu, stanów pourazowych, a także chorób kobiecych, skórnych, chorób nerek i dróg moczowych.
Niemirów-Zdrój posiadał w latach międzywojennych obszerny gmach kąpielowy, dom zdrojowy z salami balową i teatralną i kinem, basen kąpielowy i korty tenisowe.
Czasy obecne. W latach 1946–1949 kościół parafialny w Niemirowie przekształcony został na cerkiew prawosławną, następnie użytkowany jako magazyn wojskowy, potem kołchozowy. W 1990 r. oddany wiernym, lecz z zawalonym stropem, wybitymi oknami, bez drzwi, ale z zachowanymi freskami. Parafia prawosławna zwróciła wówczas użytkowane przez nią od zamknięcia kościoła sprzęty liturgiczne. W latach 1991–1992 wykonano podstawowy remont kościoła. Parafię obsługują obecnie bernardyni: o. Gracjan Piotrowski i o. Bartosz Szymorek.