Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

KRYSOWICE

Wieś w pow. mościskim (4 km na płd. od Mościsk), woj. lwowskim, na lewym brzegu potoku Siekanica. Nazwa wsi wywodzić się ma od szlacheckiej rodziny Krysów. Krysowice należały do parafii rzymskokatolickiej w Mościskach (diecezja przemyska).
W początkach wieku XVIII właścicielami Krysowic byli Złotowscy herbu Grabie. W połowie stulecia przeszły w posiadanie Mniszków, którzy zbudowali tu pałac w 60-hektarowym parku. Mniszkowie byli właścicielami Krysowic do poł. XIX w., kiedy córka ostatniego z tej rodziny poślubiła Edwarda Piotra Stadnickiego. We wrześniu 1880 r. w pałacu krysowickim przebywał przez kilka dni cesarz Franciszek Józef I podczas swej głośnej podróży po Galicji. Obserwował tu pokazy wojskowe, które odbywały się na obszarze od Krysowic po Przemyśl. W rękach Stadnickich pozostawał majątek do II wojny światowej.
Pałac krysowicki zbudowany ok. 1780 r. był dwukondygnacyjnym, z dwoma łączącymi się z nim pawilonami. W jednym z nich była kaplica, mieszcząca się nad bramą przejazdową. Wystrój wnętrza kaplicy był późno barokowy, z freskami malowanymi przez uczniów Stroińskiego; w ołtarzu znajdował się stary obraz Chrystusa Ukrzyżowanego. Poza terenem pałacowym, w lesie zwanym Czyszki, znajdowała się kaplica grobowa Stadnickich.
Podczas I wojny światowej wnętrze pałacu zostało zdewastowane i zrabowane przez stacjonujące tu wojsko rosyjskie (mieściła się tu kwatera naczelnego dowództwa wojsk rosyjskich, kierującego zdobywaniem Przemyśla). Sam budynek pałacu oraz niedobitki jego wyposażenia i dzieł sztuki (portrety rodzinne pędzla J.C. Lampiego i J. Grassiego) przetrwały do 1939 r. Na początku wojny wszystkie ruchomości pałacowe uległy rozproszeniu lub zniszczeniu, w późniejszym jej stadium pałac został spalony; ocalała tylko brama z kaplicą, którą w ostatnich latach wykorzystano dobudowując do nich nawę kościoła (poświęcenie odbyło się w 1995 r.). Opiekę duszpasterską nad ludnością polską w Krysowicach sprawuje dojeżdżający ze Strzelczysk ks. Andrzej Rams. Dla kilkanaściorga dzieci polskich prowadzone są w miejscowej szkole fakultatywnie lekcje języka polskiego.