Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

CHOROSTKÓW

Miasteczko w pow. husiatyńskim, wojew. tarnopolskim, położone na płn.zach. od Husiatyna i ok.10 km na płn. od Kopyczyniec. Leży nad rzeczką Tajną, w bardzo urodzajnej okolicy. Parafie obu obrządków znajdowały się w miejscu.
Historia. Za czasów I Rzeczypospolitej należał do dóbr sanguszkowskich. Parafia rzym.kat. istnieć tu miała od pocz. XVII wieku. Pod koniec XVIII w. Chorostków wraz z okolicznymi wsiami zakupił Józef Kalasanty Lewicki h. Rogala. Syn jego Kajetan, członek austriackiej Izby Panów i słynny hodowca koni rasowych, utworzył ordynację chorostkowską. Był on ostatnim męskim potomkiem rodziny. Po jego śmierci ordynacja przeszła na jego jedyną córkę Zofię, zamężną za hr. Wilhelmem Stanisławem Siemieńskim h. Dąbrowa. Uzyskał on od cesarza Franciszka Józefa w 1869 r. pozwolenie na używanie podwójnego nazwiska: Siemieński-Lewicki i tytuł drugiego ordynata chorostkowskiego. Wypełniając obowiązek nałożony przez pierwszego ordynata na następców, prowadził na szeroką skalę hodowlę koni, które chętnie zakupywali austriaccy oficerowie, arystokracja oraz kupcy z Niemiec. Posłował na sejmy (1871–1882), Był dożywotnim członkiem Izby Panów, działaczem gospodarczym i społecznym. Ordynację po nim odziedziczyli: syn, Stanisław Kostka (zm.1918), a następnie wnuk, Jan Stanisław (zm. 1971 w Montrealu).
Zabytki. Kościół parafialny, murowany, zbudowany w mieszanym stylu neoromańskim i neogotyckim, ufundowany w 1859 r. przez Kajetana Lewickiego, konsekrowany w 1872 r. Kaplica cmentarna, neogotycka, w podziemiach której chowano właścicieli.
Zespół pałacowy, wybudowany przez Józefa K. Lewickiego pod koniec XVIII w. lub na pocz. XIX w., złożony z pałacu, oficyny, stajni i ujeżdżalni. Pałac założony na rzucie szerokiego prostokąta, parterowy, jedenastoosiowy; trójosiowa część środkowa z pozornym ryzalitem, podwyższonym o niskie piętro, poprzedzona płytkim portykiem kolumnowym. W początkach XX w. pałac nie był już zamieszkany przez właścicieli z powodu zawilgocenia. Mieściły się w nim tylko pokoje gościnne na wypadek większych zjazdów. Oficyna, przebudowana przez Siemieńskich-Lewickich w czwartej ćwierci XIX w. w stylu neobarokowym, z dobudowanym piętrem, zaadaptowana przez właścicieli do celów mieszkalnych. Był to budynek sześcioosiowy, z środkowym ryzalitem, nakrytym łamanym dachem mansardowym.
Stajnie, również przebudowane przez Siemieńskiego w stylu neobarokowym, składały się z dwóch wydłużonych pawilonów połączonych murem z ośmioma półkoliście zamkniętymi prześwitami arkadowymi i z bramą pośrodku, wiodącą na dziedziniec stajenny. W pawilonach mieściły się pokoje gościnne, mieszkania dla administracji i służby oraz kuchnia, spiżarnia i pralnia. Ujeżdżalnia koni, stanowiąca pendant do oficyny, na planie prostokąta, wysoką na półtorej kondygnacji, z dachem dwuspadowym. Jedenastoosiowa fasada frontowa, z portykiem kolumnowym, zwrócona w stronę pałacowego dziedzińca wjazdowego. Pałac otoczony był parkiem krajobrazowym o powierzchni 40 mórg.

Gościem Chorostkowa bywał Juliusz Kossak, tworząc wiele dzieł przedstawiających konie z tamtejszej stadniny.