Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SŁOWNIK GEOGRAFICZNO-HISTORYCZNY

BALICE

Położenie. Wieś w pow. mościskim, woj. lwowskim, położona na płd. od drogi i linii kolejowej z Przemyśla do Lwowa, w odległości ok. 11 km na płd. zach. od Mościsk.

Historia. Wieś miała powstać w XIII w., gdy jakoby osadzono tu grupę Jaćwingów, Madziarów lub Pieczyngów. Pierwszym znanym właścicielem był Jan Czech, mieszczanin przemyski, a w r. 1400 nabył ją wójt przemyski Wańka h. Zadora. Jego rodzina przyjęła nazwisko Balickich. Przez następne 450 lat części dóbr należały kolejno do wielu różnych właścicieli. Od 2. poł. XVIII w. jedynymi posiadaczami stali się Baworowscy, potem Drohojowscy, a od r. 1874 Skibniewscy, którzy gospodarowali w Balicach do II wojny światowej.
Balice należały pierwotnie do parafii rzym.-kat. w Hussakowie. Miejscowa parafia została utworzona w r. 1927, staraniem najpierw ks. Dominika Skibniewskiego, a później jego brata, dziedzica Balic, Władysława, w oparciu o kaplicę dworską, zbudowaną ok. r. 1892 przez Bronisława i Olgę z Dzieduszyckich Skibniewskich. W latach 1924–27 zbudowano plebanię, a w 1939 r. zamierzano wznieść nowy, większy kościół, plany te jednak udaremniła II wojna.
Wedle miejscowych przekazów w Balicach istniało fortalicjum z XV–XVI w., którego część murów przetrwała do XX w. w strukturze pałacu, zbudowanego w stylu klasycznym z pocz. XIX w. przez Baworowskich. W 1874 r. pałac ten uległ pożarowi, przy czym ucierpiały głównie partie XIX-wieczne.Przebudowano go na nowo i w takiej postaci dotrwał do ostatnich czasów. Była to budowla murowana, prostokątna, jednopiętrowa, z czterokolumnowym portykiem na osi, z dachem czterospadowym. Na parterze znajdował się obszerny westybul z dębowymi schodami na piętro oraz paradne sale na parterze i piętrze. Przed 1874 r. wnętrza były bogato wyposażone we wzorzyste posadzki, stylowe obicia, ozdobne piece i kominki oraz zabytkowe meble i zbiory dzieł sztuki, strawione przez pożar. Po odbudowie zgromadzono ponownie meble, obrazy, bibliotekę, portrety, uległy one jednak w większości zniszczeniu w czasie I wojny światowej. Uratowano jedynie zbiór zabytkowej porcelany. Pałac otaczał 10-morgowy park z kilkusetletnim starodrzewiem. W r. 1945 pałac został w całości rozebrany, a park wycięty.
Czasy obecne. W Balicach czynna jest dawna kaplica pw. bł. Bronisławy, do której dojeżdża ksiądz z Trzcieńca. (AKS)