Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SYLWETKI

Wszystkie 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016
Sortuj alfabetycznie | Sortuj numerami

LEOPOLD SACHER-MASOCH

[3/1995]

W niniejszym dziale prezentujemy zazwyczaj postacie, które swą pracą, osiągnięciami czy wyczynami zasłużyły w sposób jednoznaczny i niewątpliwy na szacunek, podziw, dobrą pamięć. Są jednak i tacy ludzie, których określa się eufemistycznie jako „kontrowersyjnych”. Sądzimy, że warto przedstawić i taką postać, tym bardziej, że jej znaczenie i sława (dziś już nieco przyblakła) wykracza poza nasze miasta, kraj, Europę.
Postacią tą jest Leopold Sacher-Masoch, powieściopisarz austriacki. Urodził się we Lwowie, w rodzinie osiadłej tam od co najmniej dwóch pokoleń. Nie był Polakiem ani z krwi, ani z ducha, ani z sentymentów. Był synem polakożercy, dyrektora austriackiej policji w stolicy Galicji, Leopolda Sachera-Masocha (1806–1868), odpowiedzialnego w dużej mierze za tzw. rzeź (rabację) galicyjską – krwawe rozruchy chłopskie przeciw szlachcie w roku 1846, głównie w Tarnowskiem, Bocheńskiem, Sanockiem i Sądecczyźnie (z tymi wypadkami była związana postać Jakuba Szeli). To wtedy właśnie Kornel Ujejski napisał „Chorał”. Z domu więc Leopold junior wyniósł wrogie nastawienie do spraw polskich. W roku 1848 rodzina Sacher-Masoch opuściła Galicję, ale problemy polskie były dlań jeszcze długo żywe, skoro jako pierwszy pisarz wprowadził do literatury niemieckojęzycznej temat galicyjski. Potem jednak zajął się inną tematyką. Swoistą sławę zyskały mu utwory, w których często opisywana przez niego perwersja seksualna została w nauce nazwana później m a s o c h i z m e m.
Warto jeszcze wspomnieć, że nazwisko jego ojca brzmiało pierwotnie tylko Sacher (był synem urzędnika przybyłego do Galicji z Niemiec), a matka nazywała się z domu Masoch i była córką profesora chirurgii na zgermanizowanym wtedy uniwersytecie we Lwowie (pierwsza połowa XIX w. była w Galicji okresem największego ucisku i germanizacji ze strony austriackiego zaborcy).
W tym roku przypada setna rocznica śmierci pisarza, który dzięki swym skandalizującym powieściom zyskał specyficzne miejsce w historii światowej literatury  i historii psychiatrii.
A.Ch.