Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SYLWETKI

Wszystkie 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016
Sortuj alfabetycznie | Sortuj numerami

Maria Godlowsky, Z BRODÓW PRZEZ WARSZAWĘ...

[2/2005]

Barwny żywot przeżył Wincenty Nowina Smagłowski, urodzony w Brodach w 1806 r. Uczył się w gimnazjach w Wilnie i Tarnowie, a maturę uzyskał w Warszawie. Tam też rozpoczął studia na filologii klasycznej i tamże wstąpił do zakonu pijarów, lecz go usunięto. Zaciągnął się do szwoleżerów, a w 1829 r. zorganizował spisek, który miał na celu porwanie cara Mikołaja I, następcy tronu – przyszłego cara Aleksandra II, oraz wielkiego księcia Konstantego. Chcieli zmusić cara do abdykacji jako króla polskiego, a na tron zaprosić „Orlątko” – syna Napoleona Bonapartego. Do spisku, nazwanego później „koronacyjnym”, jednak nie doszło, udaremnił go Joachim Lelewel, przewidując oczywiście konsekwencje szalonego pomysłu.

Potem brał Smagłowski udział w Powstaniu Listopadowym, a po jego upadku przekroczył z resztkami wojska granicę zaboru pruskiego. W końcu przedostał się na emigrację do Francji. W Paryżu uczył w Szkole Polskiej na Montparnasse oraz założył i prowadził w niej bibliotekę
Po powrocie do Polski osiadł w zaborze austriackim, w Stanisławowie, i włączył się w życie kulturalne tego miasta. Ufundował tu pierwszą bibliotekę publiczną.

Zmarł w Stanisławowie w 1883 r. i tamże został pochowany – zapewne na cmentarzu, który po niespełna stu latach – w 1980 roku – został unicestwiony przez sowieckich wandali. Maria Godlowsky