Strona główna O nas Kwartalniki Rozmowy Sylwetki Słownik Archiwalia Publikacje Wydawnictwa Kontakt
ul. Piłsudskiego 27,
31-111 Kraków
info@cracovia-leopolis.pl

Facebook

SYLWETKI

Wszystkie 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016
Sortuj alfabetycznie | Sortuj numerami

ŻYCIORYS POLEGŁEGO SYNA SPISANY PRZEZ JEGO MATKĘ WANDĘ MAZANOWSKĄ

[4/2006]

Józef Mazanowski     Śp. podpor. Józef Marian Mazanowski student II roku praw, urodzony 10 czerwca 1899. Ciężko ranny 28 grudnia 1918 na Persenkówce w walce z Ukraińcami, zmarł śmiercią męczeńską 20 kwietnia 1919 w szpitalu Technika. Obrz. rzym.-katol. Syn Aleksandra i Wandy z Lewickich Mazanowskich.
    Po złożeniu matury z celującym wynikiem w gimnazjum Franciszka Józefa (obecnie Stefana Batorego) we Lwowie zgłosił się jako jednoroczny ochotnik do szkoły artylerii w Preszburgu. Po ukończeniu jej został przydzielony na front przeciw bolszewikom i ranny w Nikołajowie pod Odessą w kwietniu 1918 w płuca kulą dum-dum. Przebył kurację w polowym szpitalu niemieckim w Rosji, a następnie jako rekonwalescent przewieziony do Krakowa do szpitala. Uzyskawszy urlop wypoczynkowy w oddziale wojskowym, przybył w październiku do Lwowa i tu go zastał 31 października 1918 r.
    Od 1 listopada 1918 śp. chor. Józef Mazanowski wraz z rotm. Abrahamem organizowali Obronę Lwowa. 5 listopada koło godz. 6 wieczór bronił koszar; było ich trzech, dwóch na dole, a śp. Mazanowski na górze i biegali od okna do okna i strzelali. Ukraińców było koło 80, ale pod wpływem ich strzelaniny ustąpili.
    Następnie wraz z Abrahamem organizował ochronę Góry Stracenia, gdzie walczył i otrzymywał kilkakrotne odznaczenia. Wymieniony był w „Pobudce” w rozkazach dziennych dnia 14 listopada i 17 listopada. W noc 22 listopada 1918 na czele zaledwie kilkorga młodzieży zajął teatr, Dom Narodny, odwach i stanąwszy pod ratuszem o godz 5.40 rano, zdarł wraz z rotm. Abrahamem ruską chorągiew, a zawiesił polską.
    Po odbiorze Lwowa walczy Mazanowski pod Grzybowicami, Laszkami, Dublanami, Sokolnikami i Sołonką, zagrzewając przykładem do męstwa. Wreszcie 28 grudnia 1918 pod Persenkówką w nierównej walce ciężko ranny, ze strzaskanym biodrem, dostaje się 29 grudnia do szpitala na Politechnice, gdzie po 4 miesiącach strasznych cierpień 20 kwietnia 1919 r. życie zakończył.
    Po śmierci za waleczność odznaczony rangą porucznika, orderem Virtuti Militari, 4-krotnym Krzyżem Walecznych, odz. Rycerzy Śmierci „Góry Stracenia”, Krzyż Obr. Lwowa, odzn. III odcinka, i Orlętami.

Obraz w Muzeum Historycznym we Lwowie: oddział por. Mazanowskiego w walce na Persenkówce 28 XII 1918