Zmarł Jan Tysson, znany Polak ze Lwowa, inżynier, aktor i kronikarz Polskiego Teatru Ludowego

W niedzielę, 23 marca 2025 r. w szpitalu w Krośnie zmarł Jan Tysson, nazywany także Januszem, znany Polak ze Lwowa, inżynier, aktor i kronikarz Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie. Urodził się we Lwowie jako syn chemika Józefa Tyssona, absolwenta Politechniki Wiedeńskiej i Łucji z domu Sas Zubrzyckiej, córki znanego architekta Jana Sas Zubrzyckiego. Jan Tysson całe życie spędził w rodzinnym domu we Lwowie, który od 1913 r. był w posiadaniu jego rodziny i szczęśliwie przetrwał czasy okupacji sowieckiej, niemieckiej i znów sowieckiej. Mimo masowych wysiedleń Polaków ze Lwowa w latach 1945–1946 rodzinie Tyssonów udało się pozostać w rodzinnym mieście. W 1950 r. uzyskał maturę w Szkole Średniej nr 30 (do 1962 r. polskiej), następnie studia na Politechnice Lwowskiej, w 1957 r. uzyskując dyplom inżyniera technologa. Jego największą pasją był powstały na łamach odwilży w 1958 r. Polski Teatr Ludowy, w którym zagrał szereg ról, a także pieczołowicie zbierał bezcenną dokumentację na temat działalności Polaków w powojennym Lwowie. Z teatrem związany był przez ponad 60 lat. W styczniu 2022 r. w siedzibie teatru w Domu Nauczyciela we Lwowie odbył się jubileusz 90-lecia Jana Tyssona. Do jego pasji należały także dzieje miasta Lwowa, a zwłaszcza historia i współczesność Cmentarza Łyczakowskiego. Poza licznymi grobami sprzed 1945 r. miał doskonałą wiedzę na temat grobów Polaków pochowanych we Lwowie po 1945 r. W okresie ZSRR nie patrząc na możliwe represje regularnie uczęszczał do kościoła. Od 1991 r. był zaangażowany w sprawie odzyskania przez parafię kościoła św. Marii Magdaleny we Lwowie (co wciąż nie nastąpiło), do którego uczęszczał do jego zamknięcia w 1962 r. i odkąd stało się to częściowo możliwe w 2001 r. Prywatnie był mężem i ojcem. W 1974 r. w Wilnie w kościele św. Teresy (obok Ostrej Bramy) poślubił Elżbietę z Janczewskich (ur. 1945 w Wilnie, zm. 2025 w Krośnie). W 2024 r. obchodzili jubileusz 50-lecia małżeństwa. Ostatnie trzy lata Jan Tysson wraz z małżonką przebywał w Krośnie pod opieką córki i zięcia. Najpierw 5 marca odeszła jego żona Elżbieta, niespełna trzy tygodnie później Jan Tysson. Choć zmarł w Krośnie, gdzie jego dziadek zaprojektował niejeden budynek, myślami był wciąż we Lwowie. W mieście pod Wysokim Zamkiem przeżył 90 lat, stojąc na straży jego polskości. Jan Tysson za swoją działalność społeczną na rzecz kultury polskiej we Lwowie po 1991 r. otrzymał szereg odznaczeń. W 1996 r. otrzymał Odznakę Zasłużony dla Kultury Polskiej, w 2013 r. Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, w 2017 r. Brązowy Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis, w 2018 r. Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, w 2023 r. Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis.

Michał Piekarski

Fot. Paweł Brzegowy